czwartek, 17 sierpnia 2017
Portugalia – rywal reprezentacji Polski podczas UEFA Euro 2016

Portugalia w drodze do ćwierćfinału UEFA Euro 2016, w którym zmierzyła się z Polską, w czterech poprzednich meczach, delikatnie mówiąc nie zachwyciła.

Portugalczycy w fazie grupowej zremisowali trzy mecze z Islandią (1:1), Austrią (0:0) i Węgrami (3:3), a w meczu 1/8 finału pokonali po dogrywce Chorwację 1:0. Oznacza to, że żadnego z czterech meczów nie wygrali w regulaminowym czasie gry!

Gra piłkarzy z Półwyspu Iberyjskiego była daleka od ideału. Przede wszystkim trudno było oprzeć się wrażeniu, że Portugalia gra podobnie, jak Grecja w pamiętnym Euro 2004, czyli defensywnie. Grecy podobnie grali w Euro 2012, gdy osiągnęli ćwierćfinał, a ich trenerem był obecny selekcjoner Portugalczyków, czyli Fernando dos Santos.

Do triumfu Hiszpanii w Euro 2008 mówiło się o Hiszpanii i Portugalii, że pięknie grali i przegrali, jak zwykle. Reprezentacje obu państw iberyjskich grały piękną piłkę tyle, że brakowało sukcesów. Tymczasem we francuskim Euro gra Portugalii, podobnie zresztą, jak Hiszpanii była toporna i nieprzyjemna do oglądania.

Irytacja_CR7

Czy to szczyt irytacji CR7?

Źródło: tvn24.pl.

Przede wszystkim uwagę na siebie zwracał Cristiano Ronaldo, który podobnie, jak podczas UEFA Euro 2012 był nieskuteczny. W czterech meczach udało mu się jednak zanotować dwa trafienia, choć w meczu z Austrią nie wykorzystał rzutu karnego. Ronaldo zachowywał się, jak samolubny arogant. Rugał kolegów, gdy popełniali błędy i nie podawali mu, a sam był niewiele lepszy. CR7 nie angażował się w grę defensywę, a w ofensywnie o czym była już mowa wcześniej, raził nieskutecznością.

Portugalczycy grali nieskutecznie, a frustracja z tego powodu prowadziła do błędów w obronie. Co było widać zwłaszcza w meczu z Węgrami, gdy formacja obronna popełniała karygodne błędy.

W dotychczasowym meczach Portugalia bardziej straszyła nazwą niż swoją grą, ale i tak była faworytem meczu z Polską.

 

Źródła: własne, polsatsport.pl, tvn24.pl. „Skarb Kibica Euro 2016” – bezpłatny dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 10 czerwca 2016 r., s. 146-149. „Skarb Kibica Euro 2016. Podsumowanie” – bezpłatny dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 13 lipca 2016 r.

środa, 01 marca 2017
Irlandia – rywal reprezentacji Polski

Rywalem reprezentacji Polski w eliminacjach UEFA EURO 2016 była Irlandia – przeciwnik niewygodny i zawsze waleczny, choć najlepsze lata mający już za sobą.

Piłkarze z Zielonej Wyspy nigdy nie osiągnęli znaczącego sukcesu. Nigdy nie awansowali do półfinału wielkiego turnieju, jakim są mistrzostwa Europy, czy mistrzostwa świata, a już sam awans do Euro albo mundialu jest traktowany jako sukces.

Barwy, herb, stroje, przydomek i hymn

Tradycyjny strój piłkarskiej reprezentacji Irlandii to w meczach domowych – zielone koszulki, białe spodenki i zielone getry. Stroje wyjazdowe są zazwyczaj inną kombinacją tych dwóch kolorów, aczkolwiek były wyjątki. W późnych latach dziewięćdziesiątych XX wieku Irlandczycy występowali w pomarańczowych koszulkach. Szare koszulki założyli tylko raz – 17 listopada 2007 r. w meczu z Walią. Dwukrotnie założyli czarne koszulki z zielonymi pasami wzdłuż klatki piersiowej w 2011 r. w meczach towarzyskich ze Szkocją i Belgią. Producentem sprzętu piłkarskiego irlandzkiej kadry od 1994 r. jest Umbro. W marcu 2009 r. strony podpisały porozumienie na mocy którego Umbro będzie dostarczycielem sprzętu do 2020 r. Stroje nawiązują do flagi narodowej. „Flaga Irlandii – prostokątna, trzy pasy o układzie pionowym: od lewej zielony, biały i pomarańczowy. Przyjmuje się, że kolor zielony oznacza katolików, pomarańczowy – protestantów, a biały – ciągłe dążenie do pokoju między nimi. Inna interpretacja kolorów: pomarańczowy oznacza wierność, zielony symbolizuje republikę a biały to pokój. Flaga potocznie nazywana jest Irish Tricolour.” (cyt. za: pl.wikipedia.org).

Herb FAI.

Źródło: sport.trojmiasto.pl.

Obecny herb FAI jest odświeżony i unowocześniony. Zawiera piłkę, skrót federacji i nawiązuje do barw państwowych. Co ciekawe, poprzedni herb (dużo mniej estetyczny) też zawierał piłkę i dodatkowo zieloną konieczynkę. Jeszcze wcześniejszy herb FAI zawierał tylko zieloną konieczynkę umieszczoną w białym okręgu otoczonym na zewnątrz pomarańczowym kolorem. Czy to herb państwa irlandzkiego? Nie. „Herbem Irlandii jest złota harfa o srebrnych strunach w błękitnym polu. To godło sięgające średniowiecza nazywane jest harfą Briana Śmiałego (pierwowzór herbu Irlandii znajduje się Trinity College w Dublinie). Widniała ona również na flagach oddziałów irlandzkich tworzonych w armiach na kontynencie europejskim w XVII-XVIII wieku. Herb w obecnej wersji obowiązuje od 9 września 1945 (…) Symbolem narodowym jest też trójlistna koniczyna - shamrock, która jest oficjalnym godłem (ang. heraldic badge), mogącym zastępować herb przy mniej oficjalnych okazjach (…) Według legendy, wykorzystał ją Święty Patryk poprzez pokazanie tej rośliny jako jednej łodygi z trzema liśćmi do zobrazowania istoty Trójcy Świętej.” (cyt. za: pl.wikipedia.org). Przywiązanie do zielonego koloru tłumaczy dlaczego przydomek irlandzkiej kadry to „The Boys in Green”, czyli „chłopcy w zieleni”.

Warto jeszcze dodać, że nieoficjalnym hymnem kibiców reprezentacji Irlandii od początku lat. 90 jest „The fields of Antherny”. To irlandzka folkowa ballada napisana w 1970 roku, opowiadająca o losach Michela, fikcyjnego bohatera, skazanego na zsyłkę do Australii za kradzież jedzenia dla głodującej rodziny.

Historia

Pierwszy, nieoficjalny mecz reprezentacja Irlandii rozegrała 18 lutego 1882 r. i przegrała z Anglią 0:13 w Dublinie. Na przełomie XIX i XX wieku w Irlandii grano w tzw. futbol gaelicki, rodzimą odmianę piłki nożnej z elementami rugby, która w dalszym ciągu jest popularna. W tamtym czasie bardziej popularnym od piłki nożnej był także hurling, czyli przodek współczesnego hokeja na trawie.

W latach 1882-1924 Irlandia była reprezentowana przez jedną drużynę narodową ustanowioną przez Irlandzki Związek Piłki nożnej – Irish Football Association (IFA) z siedzibą w Belfaście. W 1920 r. Irlandia została podzielona na Irlandię Północną i Wolne Państwo Irlandzkie nazywane później Eire albo po prostu „Irlandia” po przyjęciu nowej konstytucji w 1937 r. prowadzącej do proklamowania Irlandii jako republiki w 1948 r. W 1921 r. w wyniku rozłamu w IFA powstał Związek Piłkarski Irlandzkiego Wolnego Państwa – Football Association of the Irish Free State (FAIFS), który organizował własną ligę i własną drużynę narodową. Dwa lata później FAIFS została uznana przez FIFA, a reprezentacja Irlandii (Wolnego Państwa Irlandzkiego) rozegrała swój pierwszy międzynarodowy mecz piłkarski. Podczas Igrzysk Olimpijskich w Paryżu Irlandczycy pokonali Bułgarię 1:0 (Stade Olympique, 28 maja 1924 r.) po golu Paddy Duncana. W ćwierćfinale przegrali jednak 1:2 po dogrywce z Holandią i zostali sklasyfikowani na 5. miejscu.

Debiut przed rodzimą publicznością miał miejsce 14 czerwca 1924 r. na Dalymount Park (3:1 z USA po hat-tricku Eda Brookesa). Kolejny mecz Irlandczycy rozegrali dopiero 21 marca 1926 r. (0:3 z Włochami na wyjeździe), a prawie osiem lat później – 25 lutego 1934 r. zadebiutowali w eliminacjach do piłkarskich Mistrzostw Świata (Dalymount Park, 4:4 z Belgią). Po 1936 r. powrócono do nazwy Football Association of Ireland (FAI). W tym czasie rywalizowały ze sobą dwie reprezentacje Irlandii zarządzane przez dwa różne związki piłkarskie. W Irlandii Północnej występowała reprezentacja organizowana przez IFA, zaś w Irlandii – FAI, która rościła sobie prawo do powoływania piłkarzy z obu części wyspy. Co najmniej 38 piłkarzy otrzymało powołanie do obu reprezentacji, a większość z nich stanowili południowcy, którzy zgodzili się grać także dla IFA.

W 1948 r. reprezentacja Irlandii wystąpiła w Igrzyskach Olimpijskich w Londynie, ale w pierwszym meczu, w rundzie wstępnej przegrała z Holandią 1:3. Co ciekawe, mecz został rozegrany nie w Londynie, a w Portsmouth. 21 września 1949 r. Irlandia pokonała Anglię 2:0 w wyjazdowym meczu rozegranym na Goodison Park. Była to pierwsza domowa porażka Anglików z reprezentacją inną niż Walia, Szkocja i Irlandia pod egidą IFA. Tego samego roku Irlandia odniosła też pierwsze zwycięstwo w eliminacjach do mistrzostw świata, kiedy w Dublinie pokonała 3:0 Finlandię. W 1953 r. FIFA postanowiła, że reprezentacja zarządzana przez FAI będzie nosiła nazwę Irlandii (Republic of Ireland), zaś drużyna narodowa zarządzana przez IFA będzie nazywana irlandią Północną (Northern Ireland).

W 1964 r. Irlandczycy osiągnęli ćwierćfinał Europejskiego Pucharu Narodów, czyli Mistrzostw Europy. Do turnieju głównego awansowały tylko cztery drużyny. W eliminacjach do Mistrzostw Świata w 1966 r. Irlandia pokonała Hiszpanię 1:0, a w rewanżu przegrała 1:4. O awansie decydował ostatni mecz, który miał być rozegrany na Wembley z uwagi na dużą irlandzką diasporę w Londynie. Tak się jednak nie stało, ponieważ FAI porozumiała się z Królewskim Hiszpańskim Związkiem Piłki Nożnej i mecz został rozegrany na Parc des Princes w Paryżu, ponieważ… stolicę Francji zamieszkiwała duża diaspora hiszpańska. FAI chciała zwiększyć w ten sposób swoje przychody, a została totalnie skrytykowana w kraju, bo Hiszpanie wygrali 1:0. Rok później do reprezentacji został powołany Shay Brennan (Manchester United) – pierwszy piłkarz urodzony poza Irlandią, mający irlandzkich rodziców. Później jego drogą podążyli m.in. Mark Lawrenson, David O’Leary, John Aldridge, Tony Cascarino, czy David Kelly. Zasady powoływania do reprezentacji zostały zliberalizowana i pozwolono powoływać również tych piłkarzy, którzy mieli irlandzkich dziadków. W 1969 r. FAI powołała Mick’a Meagana na stanowisko stałego trenera irlandzkiej kadry. Wcześniej powołania były rozsyłane przez komitet składający się z kilku trenerów. Jego następcą został Liam Tuohy, który zasłynął nadzorowaniem ulepszania obiektów szkoleniowych kadry narodowej i przekonywaniem angielskich klubów do zwalniania irlandzkich piłkarzy na mecze kadry. Kolejny trener – Liam Brady zasłynął tym, że był pierwszym grającym trenerem. Następny to Eoin Hand, który podobnie jak wszyscy poprzednicy nie osiągnął żadnych sukcesów. Wszystko zmieniło się w 1986 r. z przyjściem Jacka Charltona, brata Bobby’ego Charltona. Mistrz świata z 1966 r., legenda Leeds United, a później trener Middlesbrough, Sheffield Wednesday i Newcastle United, wywalczył z irlandzką kadrą narodową dwa awanse do mistrzostw świata i jeden do mistrzostw Europy. Dziewięcioletni okres, gdy Charlton prowadził „zieloną drużynę”, był najlepszym w historii reprezentacji. Wcześniej Irlandia pozostawała w cieniu nie tylko reprezentacji Anglii, ale Irlandii Północnej i Szkocji.

Jackie_Charlton

Jack Charlton w czasie, gdy prowadził irlandzką kadrę.

Źródło: todayinirishhistory.com.

Irlandczycy wystąpili w finałach Euro 1988, gdy awans był znacznie trudniejszy niż obecnie, bo do turnieju finałowego kwalifikowało się tylko osiem drużyn. Irlandia pokonała Anglię 1:0, zremisowała 1:1 z ZSRR, a następnie przegrała 0:1 z Holandią. Bramka strzelona przez Wima Kiefta na siedem minut pozbawiła Irlandczyków awansu do półfinału! W eliminacjach do mundialu we Włoszech w 1990 r. Irlandczycy wygrali pięć z ośmiu meczów (z Hiszpanią, Irlandią Północną, Węgrami i dwukrotnie z Maltą), a w Italii w fazie grupowej zremisowali wszystkie trzy mecze (z Anglią 1:1, Egiptem 0:0 i Holandią 1:1). Irlandczycy mieli taki sam bilans, jak Holendrzy, dlatego o miejscu w grupie decydowało losowanie. W jego wyniku Irlandia zajęła drugie miejsce w grupie. W 1/8 finału Irlandia wygrała po rzutach karnych z Rumunią. Packie Bonner obronił jednego karnego, a decydującą jedenastkę wykonał David O’Leary. W ćwierćfinale Irlandia przegrała z gospodarzami 0:1 i odpadła. W trakcie turnieju finałowego Irlandczycy mieli audiencję u papieża Jana Pawła II. W eliminacjach do Euro 1992 Irlandia była niepokonana, ale nie wywalczyła awansu, bo zabrakło błysku i zdecydowania. Irlandczycy dwukrotnie pokonali Turcję (5:0, 3:1), ale w meczach z Anglią (1:1, 1:1) i Polską (0:0, 3:3) zanotowali aż cztery remisy. Żałować mogą przede wszystkim wyjazdowego meczu z Polską, gdy w drugiej połowie prowadzili 3:1, a mecz zakończył się remisem.

Polska_-_Irlandia_3-3_1991

Polacy fetują gola Piotra Czachowskiego w meczu z Irlandią (3:3) w eliminacjach do Euro 1992.

Źródło: youtube.com.

Udało się to jednak w eliminacjach do kolejnego wielkiego turnieju, czyli Mistrzostw Świata w USA w 1994 r. W fazie grupowej Irlandia pokonała późniejszych finalistów, czyli Włochów 1:0, przegrała z Meksykiem 1:2 i bezbramkowo zremisowała z Norwegią. W 1/8 finału Irlandia przegrała z Holandia 0:2. W grupie eliminacyjnej Euro 1996 Irlandczycy zajęli drugie miejsce za Portugalią, ale wywalczyli prawo gry w barażu. Na Anfield Road przegrali 0:2 z Holandią po dwóch golach Patricka Kluiverta. To był ostatni mecz Charltona w roli selekcjonera irlandzkiej kadry. Nowym trenerem został Mick McCarthy i był bliski awansu do mistrzostw świata we Francji w 1998 r. Irlandia poległa dopiero w barażu z Belgią (1:1, 1:2). FIFA przyznała FAI nagrodę Fair Play 1997 za zachowanie kibiców, zwłaszcza podczas meczów barażowych.

W eliminacjach do Euro 2000 Irlandia musiała zmierzyć się z bałkańską koalicją (Jugosławia, Chorwacja i Macedonia) oraz Maltą. Bezpośredni awans był na wyciągniecie ręki, ale bramka strzelona przez Macedończyków w ostatnich minutach meczu zepchnęła Irlandię na drugie miejsce, za Jugosławią, i grę w barażu. W dwumeczu lepsza okazała się Turcja (1:1, 0:0). Eliminacje do trzeciej wielkiej imprezy, czyli Mistrzostw Świata w Japonii i Korei w 2002 r., wreszcie przyniosły drużynie McCarthy’ego sukces. W trudnej grupie z Portugalią i Holandią, Irlandia grała rewelacyjne zdobywając 24 punkty w 10 meczach (7 zwycięstw, 3 remisy). W barażu Irlandia była lepsza od Iranu (2:0, 0:1). W turnieju finałowym Irlandia zaczęła od dwóch remisów 1:1 z Kamerunem i Niemcami, a następnie pokonała 3:0 Arabię Saudyjską, a w 1/8 finału przegrała po rzutach karnych 2:3 z Hiszpanią (1:1 w regulaminowym czasie gry). Po słabym starcie w eliminacjach do Euro 2004 McCarthy’ego zastąpił Brian Kerr. Kolejny trener Steve Staunton (wspierany przez konsultanta w postaci Bobby Robsona) zasłynął porażką 2:5 z Cyprem. Kolejnym trenerem był Giovanni Trapattoni. W eliminacjach do mundialu w RPA (2010) Irlandia odpadła w barażu z Francją (0:1, 1:1), przy czym działo się to w kontrowersyjnych okolicznościach. Zwycięska bramka dla Trójkolorowych padła w dogrywce po bramce Williama Gallasa poprzedzonej zagraniem ręką przez Thierry Henry’ego przy opanowywaniu piłki.

Thierry Henry zagrywa ręką, a po chwili William Gallas zdobędzie bramkę dającą Francji awans do mundialu w RPA kosztem Irlandii.

Źródło: miedzy-slupkami.blogspot.com.

W 2011 r. Irlandia wygrała w turnieju towarzyskim Nations Cup z Walią, Irlandią Północną i Szkocją nie tracąc gola. Następnie drużyna Trapattoniego awansowała do UEFA Euro 2012 po pewnym pokonaniu Estonii w meczach barażowych (4:0, 1:1). W turnieju Irlandia była jednak najgorsza, ponieważ poniosła trzy porażki (1:3 z Chorwacją, 0:4 z Hiszpanią i z 0:2 Włochami).

Sukcesy

Największym sukcesem piłkarzy z Zielonej Wyspy jest ćwierćfinał mistrzostw świata w 1990 r. Poza tym, każdy awans do dużej imprezy jest traktowany w Irlandii jako duży sukces. Piłkarze spod znaku konieczyny trzykrotnie awansowali do finałów piłkarskich mistrzostw świata (1990, 1994, 2002) i trzykrotnie do mistrzostw Europy (1988, 2012, 2016).

Irlandia wygrała dwa turnieje towarzyskie – Iceland Triangular Tournament w 1986 (2:1 z Islandią, 1:0 z Czechoslowacją) i Celtic Nations Cup rozgrywany w lutym i maju 2011 (3:0 z Walią, 5:0 z Irlandią Północną i 1:0 ze Szkocją). Poza tym, Irlandczycy bez sukcesów brali udział w innych turniejach towarzyskich – Brazil Independence Cup (1972; 13. miejsce), Kirin Cup (1984; 2.), Unity Cup (2004; 2.) i trzech edycjach U.S. Cup (1992 – 3., 1996 – 2., 2000 – 2.), w których rywalizowali z USA, Meksykiem, Włochami, RPA, Boliwią i Portugalią.

Najwyższe zwycięstwo Irlandia odniosła nad Maltą 8:0 (Dublin, 16 listopada 1983 r.), zaś najwyższa porażkę 0:7 z Brazylią (Uberlandia, 27 maja 1982 r.). Najwyższe miejsce Irlandii w rankingu FIFA to 6. (sierpień 1993), zaś najniższe – 70. (czerwiec-lipiec 2014 r.).

Stadion

Obecnie domowym obiektem Irlandczyków jest nowoczesna Avida Stadium. Większość domowych meczy Irlandia rozegrała jednak na Dalymount Park w Dublinie, należącym do klubu Bohemians. Od lat osiemdziesiątych XX wieku Eire grała głównie na legendarnym Landsdowne Road w Dublinie, narodowym stadionie rugby, będącym własnością Irlandzkiego Związku Rugby (ang. Irish Rugby Football Union – IRFU). Wpływ na przeniesienie z Dalymount Park na Landsdowne Road miało m.in. zmniejszanie pojemności Dalymount z powodów bezpieczeństwa. Ostatni międzynarodowy mecz został rozegrany na tym stadionie w 1990 r. przeciwko Maroku.

Pierwszy mecz na Lansdowne Road (nazwa pochodzi od stacji kolejowej znajdującej się w sąsiedztwie stadionu) reprezentacja Irlandii rozegrała w 1971 grając towarzysko w Włochami. Zaznaczyć jednak należy, że reprezentacja pod egidą IFA zagrała tutaj już w 1878 r. przeciwko Anglii. Ostatni mecz Zielona drużyna rozegrała 15 listopada 2006 r. w eliminacjach UEFA Euro 2008 z San Marino (5:0). Landsdowne Road został jednak zamknięty w 2007 r., a następnie zastąpiony przez nowoczesny Aviva Stadium.

W trakcie przebudowy Lansdowne Road reprezentacja grała na kilku innych obiektach. Cztery mecze eliminacji UEFA Euro 2008 rozegrała na Croke Park należącym do Gaelic Athletic Association (GAA). Reprezentacja grała także na Tolka Park (dwukrotnie) i RDS Arena w Dublinie, a także na Mardyke i Flower Lodge w Cork. Dwa mecze w Cork były jedynymi do 2009 r., które Eire rozegrała poza Dublinem. Podczas budowy Aviva Stadium Irlandczycy rozegrali dwa mecze na Thomond Park w Limerick (2009 r.), a kolejne dwa na RDS Arena w maju 2010 r. Już po wybudowaniu Aviva, reprezentacja zawitała na towarzyski mecz z Białorusią na zaledwie siedmiotysięczny Turners Cross w Cork (maj 2016 r.).

 Aviva_Stadium_(2)

Aviva Stadium.

Źródło: sandymounthotel.ie.

Aviva Stadium, zwana także Dublin Arena to najnowocześniejszy stadion w Irlandii. Został wybudowany w latach 2007-2010 kosztem 410 mln euro (w tym 191 mln euro publicznej dotacji) i jest własnością dwóch irlandzkich związków sportowych – rugby i piłki nożnej. Po upływie 60 lat, jeśli umowa nie zostanie przedłużona wróci do związku rugby. Pojemność stadionu wynosi 51.700 (wszystkie siedzące) i od samego początku budowy podlegała krytyce, ponieważ największy irlandzki stadion, legendarny Croke Park (wybudowany w 1913 r.) może pomieścić 82.300 widzów. „Obiekt (…) zachował tradycyjny kształt ze znacząco niższą od pozostałych trybuną północną. To nie tyle chęć nawiązania do historii, ale konieczność ze względów architektonicznych – zbyt wysoka konstrukcja zasłaniałaby dostęp światła mieszkańcom domów, które dzieli od stadionu zaledwie kilkanaście metrów (…) Poza samą formą stadionu, która zresztą nadaje bryle unikalną formę w skali świata, nasłonecznienie dla pobliskich domów zapewnia też przykrycie stadionu. Dach i fasady są chronione z zewnątrz falami szklanych „żaluzji”, które pozwalają na swobodne przechodzenie światła. Takie pomysły mieli architekci firm Populous i Scott Tallon Walker.” (cyt. za stadiony.net).

Konstrukcja stadionu składa się z czterech kondygnacji. Dolna i górna składają się z 38.700 miejsc. Druga i trzecia kondygnacja liczą 10.000 miejsc i są bardziej ekskluzywne, dlatego ich standard oznaczono jako „premium”. W górnej kondygnacji wyodrębniono także loże, które mieszczą 1.300 osób. W 2011 r. Aviva otrzymała nagrodę brytyjskiego przemysłu budowlanego (ang. British Construction Industry Award).

Obiekt został otwarty 14 maja 2010 r. przez Brian Cowen, irlandzkiego premiera, a pierwszy mecz odbył się 4 sierpnia 2003 r. Manchester United pokonał 7:1 reprezentację ligi irlandzkiej (League of Ireland XI) prowadzoną przez Damiena Richardsona. Pierwszą bramkę na stadionie zdobył Koreańczyk Park Ji-Sung. Stadion należy do IRFU i FAI.

Na stadionie swoje mecze towarzyskie oraz eliminacji UEFA Euro 2012 i 2016 oraz mundialu 2014 rozgrywa reprezentacja Irlandii. Na stadionie zostaną także rozegrane cztery mecze finałów UEFA Euro 2020 – trzy mecze fazy grupowej i mecz 1/8 finały. Jeśli Irlandia zakwalifikuje się do turnieju finałowego, to ma zagwarantowane rozegranie dwóch meczów na stadionie w Dublinie. Pierwszy mecz międzynarodowy został rozegrany na Avivie 11 sierpnia 2010 r. W towarzyskiej potyczce Irlandia przegrała z Argentyną 0:1. W lutym i maju 2011 r. rozegrano sześć meczy w ramach towarzyskiego turnieju (Nations Cup) z udziałem reprezentacji Szkocji, Walii, Irlandii i Irlandii Północnej.

Od listopada 2010 r. co roku odbywają się mecze finałowe Pucharu Irlandii (FAI Cup), a w maju 2011 r. rozegrano finał Ligi Europy w 2011 r. (Porto – Braga 1:0). Poza tym jeśli chodzi o klubową rywalizację, to w 2011 r. rozegrano przedsezonowy turniej towarzyski z udziałem Celtic Glasgow, Manchester City, Interu Mediolan i reprezentacji ligi irlandzkiej (League of Ireland XI) oraz trzy pojedyncze mecze towarzyskie (Celtic – Liverpool w 2013, Shamrock Rovers – Liverrpool w 2014, Celtic – Barcelona w 2016).

Stadion w Dublinie oprócz meczów piłki nożnej często gości mecze rugby. Pierwszy rozegrano 31 lipca 2010 r. między drużynami U-18 i U-20 prowincji Munster i Connacht oraz Leinster i Ulster. Wygrała drużyna Munster/Connacht 68:0. Poza tym, swoje mecze rozgrywa reprezentacja Irlandii, zarówno towarzyskie, jak i w ramach Pucharu Sześciu Narodów. Pierwszy mecz międzypaństwowy odbył się 6 września 2010 r., a Irlandia uległa RPA 21:23. Stadion gości też klubowe mecze rugby. Drużyna Leinster rozgrywała domowe mecze w ramach ligi PRO12 (wcześniej Magners League), skupiająca drużyny z Irlandii, Szkocji, Walii i Włoch. Poza tym, Leinster, a także Ulster rozgrywały na tym obiekcie mecze w ramach Heineken Cup, klubowego pucharu Europy skupiającego najsilniejsze drużyny z Anglii, Francji, Irlandii, Szkocji, Walii i Włoch. Dodatkowo, w 2013 r. rozegrano tutaj finał Heineken Cup, w którym Toulon pokonał Clermont Auvergne 16:15. Finał tych rozgrywek wrócił do Dublina po dziesięciu latach. Poprzednio rozegrany jeszcze na Lansdowne Road (Toulouse – Perpignan 22:17). Heineken Cup został zastąpiony przez European Rugby Champions Cup, a niektóre domowe mecze Leinster rozgrywa na Avivie.

Na stadionie rozgrywano też mecze futbolu amerykańskiego. Pierwszy odbył się 1 września 2012 r. pomiędzy dwoma drużynami z irlandzkich college. Łączona drużyna Notre Drame Fighting Irish i Navy Midshipmen pokonała Emerald Isle Classic 50:10.

Aviva Stadium gościła też koncerty muzyczne (Michael Buble, Neil Diamond, The Script, Madonna, Lady Gaga, Robbie Williams, Rihanna, Roger Waters, AC/DC, Phil Collins).

Rekordziści

Ponad sto meczów w irlandzkiej reprezentacji (według stanu na dzień 12 listopada 2016 r.) rozegrali Robbie Keane – 146 (w latach 1998-2016), Shay Given – 134 (1996-2016), Johan O’Shea – 116 (od 2001), Kevin Kilbane – 110 (1997-2011), Steve Staunton – 102 (1988-2002), Damien Duff – 100 (1998-2012). Najwięcej bramek zdobyli: Robbie Keane – 68 (w latach 1998-2016), Niall Quinn – 21 (1986-2002), Frank Stapleton – 20 (1977-1990), Don Givens (1969-1981), John Albridge (1986-1997) i Tony Cascarino (1985-2000) po 19.

Robbie_Keane

Robbie Keane – rekordzista Irlandii pod względem liczby meczów i bramek.

Źródło: irishtimes.com.

Inni znakomici reprezentanci Irlandii to bramkarz Pat Bonner, obrońcy – Denis Irwin, Mick McCarthy, David O’Leary, Ronnie Whelan, Paul McGrath i pomocnicy – Andy Townsend, Roy Houghton, Roy Keane, Richard Dunne.

Trenerzy

Obecnym trenerem, czternastym w historii irlandzkiej reprezentacji, jest Martin O’Neill, były piłkarz Nottingham Forest, Norwich, Manchester City, Notts County i reprezentacji Irlandii Północnej. Jako trener pracował w Norwich, Leicester City, Celtic Glasgow, Aston Villa i Sunderland. Reprezentację Irlandii objął w 2013 r. „Przegląd Sportowy” charakteryzuje go wskazując na trzy zasadnicze cechy – perfekcjonizm w dobieraniu taktyki, pracowitość i umiejętność zadbania o atmosferę w szatni.

Od czasu mianowania przez federację samodzielnych trenerów najczęściej kadrę prowadził oczywiście Jack Charlton – 93 mecze w latach 1986-1995). Dwaj kolejni trenerzy w tej klasyfikacji to Mick McCarthy – 68 (1996-2002) i Giovanni Trapattoni – 64 (2008-2013). O’Neill jest na dobrej drodze, aby znaleźć się w 2017 r. na czwartej pozycji. Trapattoni był krytykowany za wysokie zarobki. Podobno jego roczne wynagrodzenie wynosiło 1,7 mln euro.

Mecze z Polską

Przed mecz w listopadzie 2015 r. reprezentacja Irlandii rozegrała aż 26 meczy z reprezentacją Polski. Bilans jest niekorzystny dla piłkarzy z Zielonej Wyspy (6 zwycięstw, 10 remisów, 10 porażek, bramki 28:41). Z żadną inną reprezentacją Irlandczycy nie grali tak często! Wliczając mecze rozegrane w 2016 r., to piętnaście lub więcej meczy Irlandia rozegrała z następującymi reprezentacjami: Hiszpania – 26, Holandia – 22, Niemcy – 20, Norwegia – 18, Anglia, Francja i Szwajcaria po 16 oraz Austria i Belgia po 15.

Uwagę zwraca fakt, że Irlandczycy wcale nie grali często z, wydawałoby się naturalnymi rywalami, czyli reprezentacjami państw Zjednoczonego Królestwa. Z Walią rozegrali 13 meczy, ze Szkocją 11, a z Irlandią Północną tylko 10, choć w tym ostatnim przypadku w grę wchodziły też względy polityczne i bezpieczeństwa.

W sumie piłkarze z Zielonej Wyspy rozegrali mecze z 78 reprezentacjami, a jedyne będące członkami UEFA, z którymi Irlandia jeszcze nie grała to Azerbejdżan, Kosowo, Słowenia i Ukraina.

Kluby irlandzkie

Najlepsi irlandzcy piłkarze grają w klubach angielskich, a liga irlandzka (League of Ireland Premier Division) ustępuje na Wyspach lidze angielskiej i szkockiej. Półzawodowa liga prezentuje nieco wyższy poziom niż liga walijska i północnoirlandzka. Nie może więc dziwić, że kluby z Irlandii nie odnoszą żadnych sukcesów w europejskich pucharach. Najbardziej utytułowanym irlandzkim klubem (według stanu na luty 2017 r.) jest Shamrock Rovers, który wywalczył 17 tytułów mistrzowskich i 24 Puchary Irlandii (FAI Cup). Inne kluby warte wspomnienia to Shelbourne FC (13 mistrzostw i 7 pucharów), Dundalk FC (12 mistrzostw i 10 pucharów) i Bohemians FC (11 mistrzostw i 7 pucharów).

Podsumowanie

Reprezentacja Irlandii nie zmienia swoich cech od lat, a tylko zmieniają się wykonawcy tego samego stylu gry. Irlandczycy prawie zawsze tworzą zgraną drużynę, w której brakuje gwiazd i umiejętności technicznych. Nadrabiają jednak walecznością i zaangażowaniem. To jest właśnie Irlandia, którą (niezależnie od wyników) kochają kibice.

W obecnej drużynie brakuje gwiazd, choć taką może okazać się napastnik Shane Long (Southampton*), zwłaszcza w kontekście bliskiego zakończenia kariery przez charyzmatycznych i niezwykle doświadczonych – bramkarza Shaya Givena i napastnika Robbie Keana. Wśród obrońców należy wyróżnić Johna O’Shea (Sunderland) i Seamusa Colemana (Everton), zaś wśród pomocników Glenna Whelana (Stoke City) i Aidena McGeady’ego (Sheffield Wednesday). Nie są to jednak piłkarze, który należałoby się obawiać. Irlandia, choć prezentuje zbliżony poziom do reprezentacji Polski, to jednak pozbawiona jest finezji i zawodników, którzy są w stanie samodzielnie rozstrzygnąć wynik meczu.

*- przynależność klubowa według stanu na dzień 10 czerwca 2016 r.

 

Źródło: własne, fifa.com, fai.ie, poznan.naszemiasto.pl, todayinirishhistory.com, youtube.com, irishtimes.com, sandymounthotel.ie, miedzy-slupkami.blogspot.com, stadiony.net, pl.wikipedia.org, en.wikipedia.org. „Przegląd Sportowy” z dnia 7 czerwca 1990 r., s. 5. „Przegląd Sportowy” nr 117 (11 153) 1994, z dnia 17 czerwca 1994 r., s. 19. „Mundial 2002” – dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 31 maja 2002 r., s. 70. Piłkarskie Mistrzostwa Europy. Album „Przeglądu Sportowego” nr 1/2012. UEFA Euro 2012. Oficjalny Program, s. 92-94. „Skarb Kibica Euro 2012” – dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 6 czerwca 2012 r., s. 146-149. „Skarb Kibica. Podsumowanie Euro 2012” – wydanie specjalne „Magazynu Przeglądu Sportowego” nr 25 (45) 2012 z dnia 4 lipca 2012 r., s. 28. Rywale Polaków w eliminacjach Mistrzostw Europy 2016, „Przegląd Sportowy” z dnia 24 lutego 2014 r., s. 35. „Skarb Kibica Euro 2016” – dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 10 czerwca 2016 r., s. 138-141.

niedziela, 28 sierpnia 2016
Gibraltar – rywal reprezentacji Polski

W ramach eliminacji UEFA Euro 2016 rywalem Polski była reprezentacja Gibraltaru, czyli najmniejszego członka UEFA (do tej pory było nim San Marino). Oficjalne mecze Gibraltar zaczął rozgrywać dopiero od 2013 r.

Gibraltar kojarzymy przede wszystkim z miejscem katastrofy samolotu z generałem Władysławem Sikorskim na pokładzie. Teraz będzie kojarzony także z reprezentacją, która dopiero stawia pierwsze kroki w prawdziwym futbolu dzięki czemu polscy piłkarze mogli nastrzelać sporo bramek.

Herb, barwy i stroje

Barwy reprezentacji Gibraltaru są zgodne z barwami kraju, czyli są biało-czerwone. Herb Gibraltarskiego Związki Piłki Nożnej wykorzystuje najbardziej charakterystyczny element herbu i flagi państwa, czyli „złożoną z trzech ceglanych wież czerwoną twierdzę, w której ze środkowej wieży, nieco wyższej od pozostałych, zwisa złoty klucz (…) Herb nadany został przez Króla Ferdynanda i Izabelę Katolicką 10 lipca 1502 r. W czerwcu 1936 potwierdzony został przez władze brytyjskie. Niemal identyczny herb (bez łacińskiej sentencji) posiada hiszpańskie (Andaluzja) miasto San Roque, położone w bliskim sąsiedztwie Gibraltaru.” (cyt. za: pl.wikipedia.org).

Herb_GFA

Herb Gibraltarskiego Związki Piłki Nożnej.

Źródło: futbolquimy.com.

Gibraltar nosi przydomek „Team 54”, ponieważ piłkarska federacja tego państwa przystąpiło do UEFA właśnie jako pięćdziesiąta czwarta.

Koszulki_Gibraltaru

Koszulki reprezentacji Gibraltaru.

Źródło: gibraltarfa.com.

Historia

Gibraltarski Związek Piłki Nożnej (Gibraltar Football Association – GFA) został założony już w 1895 r. i jest jednym z najstarszych na świecie. Reprezentacja rozgrywa mecze od 1901 r. W związku z tym, że Gibraltar jest terytorium zależnym od Wielkiej Brytanii, to GFA od 1909 r. jest związana z The Football Association (FA). Angielska federacja wspierała Gibraltar poprzez zapewnianie sparingpartnerów Gibraltarowi, jak również popieranie jego starań o członkostwo w UEFA, np. podczas kongresu UEFA w 2007 r.

Pierwsze mecze Gibraltaru są wzmiankowane na kwiecień 1923 r., gdy drużyna z półwyspu udała się na dwa sparingi do Sevilli (0:2, 0:5), a podobno w 1949 r. zremisowała z Realem Madryt.

Chociaż Gibraltar nie jest wyspą, to jego reprezentacja brała udział w rozgrywanych co dwa lata Igrzyskach Wyspiarskich, które co do zasady skupiały wyspy otaczające Wielką Brytanię.

Debiut w 1993 r. nie był okazały, ponieważ Gibraltar przegrał wszystkie cztery mecze strzelając w nich tylko jedną bramkę (Wyspa Jersey 1:2, Ynys Môn 0:1, Grenlandia 0:5, Szetlandy 0:1). Dwa lata później Gibraltar był gospodarzem i dotarł do finału. Na początek przegrał z Grenlandią 0:1, ale później odniósł trzy zwycięstwa (Wyspa Man 2:1, Ynys Môn 2:0, Wyspa Jersey 1:0) i dopiero w finale przegrał z Wyspą Wight 0:1. W 2007 r. Gibraltar zwyciężył w Igrzyskach. Zremisowali z Wyspą Jersey 1:1, pokonali 2:1 Minorkę, 2:0 Bermudy i w finale rozbili gospodarzy – Rodos 4:0. W pozostałych edycjach, w których „Team 54” uczestniczył nie stanął na podium (1997, 1999, 2001, 2003, 2009, 2011, 2015). W tej ostatniej edycji reprezentację Gibraltaru reprezentowała mieszanka rutyny z młodością, czyli drużyna składająca się z piłkarzy reprezentacji U-19 i old boy’s.

W 2006 roku zespół wziął udział w nieoficjalnych mistrzostwach drużyn niezrzeszonych przez FIFA (FIFI Wild Cup), gdzie zajął trzecie miejsce. W fazie grupowej Gibraltar zremisował z Republiką St. Pauli 1:1 i pokonał reprezentację Tybetu 5:0. Następnie w półfinale przegrał z Cyprem Północnym 0:2, a w meczu o 3. Miejsce wygrał 2:1 z Republiką St. Pauli.

W 2008 r. Gibraltar wziął udział w Turnieju Czterech Narodów, czyli najbardziej prestiżowych rozgrywkach w jakich uczestniczył. Zajął jednak ostatnie miejsce przegrywając z półprofesjonalnymi reprezentacjami Anglii (0:1), Walii (2:6) i Szkocji (2:4).

Gibraltar starał się o przyjęcie do UEFA, ale jego aplikacje w 1999 r. i 2007 r. były odrzucane, głównie pod wpływem protestów Hiszpanii. Protesty miały charakter wyłącznie polityczny, a nie merytoryczny, co podkreślały obie strony konfliktu. Żeby go zrozumieć trzeba cofnąć się w czasie do 1713 r., gdy na mocy traktatu pokojowego, zwartego w Utrechcie, Gibraltar został przekazany Wielkiej Brytanii „na wieczność” przez Hiszpanię. Dziewięć lat wcześniej wojska angielskie i holenderskie zajęły Gibraltar w czasie wojny o sukcesję hiszpańską Hiszpanie protestowali przeciwko przyjęciu Gibraltaru do UEFA, bo obawiają się, że za przykładem półwyspu pójdą regiony autonomiczne, jak Kraj Basków i Katalonia. Poza tym, w dalszym ciągu roszczą sobie pretensje do tego terenu, a mieszkańcy Gibraltaru nie zgadzają się na przyłączenie do sąsiada lub wspólne zwierzchnictwo dwóch krajów. Obie propozycje już dwukrotnie zostały odrzucone w referendum. Ponowne rozpatrzenie wniosku, ale wyłącznie w oparciu o kryteria merytoryczne, nakazał Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu (CAS). 1 października 2012 r. GFA została tymczasowym członkiem UEFA, a od 24 maja 2013 r. pełnoprawnym członkiem UEFA dzięki czemu reprezentacja Gibraltaru może brać udział w eliminacjach do mistrzostw Europy. Podczas kongresu UEFA 51 państw było za przyjęciem Gibraltaru, a dwa przeciwko – Hiszpania i… Białoruś.

Do 2014 r. Gibraltar rozgrywał mecz z innymi drużynami reprezentującymi regiony, niebędącymi członkami UEFA i zespołami klubowymi. W ostatnich latach Gibraltar rozgrywał mecze m.in. z drużynami klubowymi – Cadiz B (0:1, 2011 r.), Bury (2:1, 2012), Portsmouth (4:0, 2012), Notts County (3:1, 2012), Hibernian (1:3, 2013) i Charlton (0:2, 2013).

Pierwszy historyczny – oficjalny mecz został rozegrany 19 listopada 2013 r. na stadionie Algrave. Gibraltar niespodziewanie zremisował bezbramkowo z reprezentacją Słowacji występującą w ligowym składzie.

Pierwszego gola w historii reprezentacji, w drugim oficjalnym meczu zdobył Roy Chipolina w meczu z Wyspami Owczymi. Gibraltar objął prowadzenie 1:0, ale ostatecznie przegrał 1:4. Mecz został rozegrany na Victoria Stadium w dniu 1 marca 2014 r. W czwartym występie Gibraltar osiągnął cenny wyjazdowy remis 1:1 z Estonią (26 maja 2014 r.). Pierwsze zwycięstwo Gibraltar osiągnął w kolejnym, czyli piątym meczu, gdy 4 czerwca 2014 r. pokonał Maltę 1:0 po bramce Kyle Casciaro na Estadio Algarve.

Pierwszy mecz w eliminacjach dużej imprezy (UEFA Euro 2016) został rozegrany 7 września 2014 r. na Estadio Algarve. Rywalem Gibraltaru była Polska, która choć do przerwy prowadziła tylko 1:0 rozbiła gospodarzy 7:0. Pierwszą bramkę w eliminacjach Euro 2016 zdobył Lee Casciaro. 29 marca 2015 r. Gibraltar przegrał na Hampden Park ze Szkocją 1:6. Gordon Strachan, trener Szkotów powiedział o tej bramce: „Zrujnowali mi życie (…) Gol dla Gibraltaru trochę nami wstrząsnął.” (cyt. za: „Przegląd Sportowy”). Warto dodać, że w tym spotkaniu Gibraltar był prowadzony przez nowego szkoleniowca – Davida Wilsona ze… Szkocji.

Przed losowaniem eliminacji Euro 2016, UEFA podjęła decyzję, że Hiszpania i Gibraltar nie mogą spotkać się w jednej grupie. Wymarzona grupa podana przez trenera Bullę to (oprócz Gibraltaru) – Czechy, Austria, Łotwa, Irlandia Północna i Anglia, ale jak wiadomo z żadnym z wymienionych rywali nie przyszło grać jego podopiecznym.

Przed meczem z Polską na Stadionie Narodowym Gibraltar rozegrał 13 oficjalnych meczów, z których 1 wygrał, 2 przegrał i 10 przegrał. Bilans bramkowy wynosi 3:49. Po zwycięstwie nad Maltą, „Team 54” zanotował osiem kolejnych porażek, w których nie zdobył bramki, a stracił aż 42.

13 maja 2016 roku Gibraltar został członkiem FIFA i odtąd może brać udział w eliminacjach do Mistrzostw Świata.

Sukcesy

Największym sukcesem Gibraltaru jest udana formalna batalia o przyjęcie do UEFA i FIFA. Sukcesem było zwycięstwo nad Maltą, ale podobnie jak w przypadku tejże reprezentacji, jak również Liechtensteinu, Luksemburga, czy opisywanych wcześniej na blogu Andory i San Marino, sukcesem jest każdy mecz bez porażki, a nawet każda strzelona bramka.

Jeśli natomiast chodzi o sukcesy w zawodach nieoficjalnych, to należą do nich mistrzostwo Igrzysk Wyspiarskich (2007), wicemistrzostwo Igrzysk Wyspiarskich (1995) i 3. miejsce w FIFI World Cup.

Stadion

Victoria Stadium to jedyny piłkarski obiekt na Gibraltarze, dlatego odbywają się na nim wszystkie mecze pierwszej i drugiej ligi męskiej i ligi kobiecej – „jeden po drugim” z piętnastominutowymi przerwami między meczami. Nie ma więc podziału na mecze wyjazdowe i domowe. Wszystkie kluby korzystają także z jednego boiska treningowego, tyle że niepełnowymiarowego. Obiekt „leży zaledwie 200 metrów od północnej granicy kraju, tuż przy pasie startowym miejscowego lotniska. Stąd też dodatkowe oznaczenia kolorystyczne i świetlne na czterech masztach oświetleniowych” (cyt. za: stadiony.net). „Położony jest w cieniu rzucanym przez słynną skałę Gibraltarską. Góra ta jest największą atrakcję tego terytorium i żyje na niej ponad 200 małp – makaków” (cyt. za” weszlo.com).

Victoria_Stadium_-_Gibraltar

Victoria Stadium.

Źródło: soccerway.mobi.

Przed II wojną światową w pobliżu obecnego lotniska władze wojskowe udostępniły mieszkańcom tereny sportowe (ok. 1902 r.). Po wojnie, a dokładniej w czerwcu 1949 r. wybudowano Stadion Wiktorii, nazwany na cześć Wiktorii Mackintosh, żony miejscowego fundatora Johna Mackintosha. Obiekt istniał do końca lat sześćdziesiątych XX wieku. W 1970 r. wybudowano, a w 1971 r. oddano do użytku nowy Victoria Stadium. W 1974 r. zainstalowano sztuczne oświetlenie, a dwa lata później rozbudowano kompleks sportowy, w skład którego wchodzi stadion o hale. W 1990 r. na stadionie położono sztuczną nawierzchnię. Victoria Stadium może pomieścić 5 tys. widzów, ale tylko część trybun jest zadaszona. Na stadionie, oprócz meczów piłkarskich, odbywają się koncerty muzyczne (np. Gibraltar Music Festival), a także mecze krykieta. Pierwszy pomiędzy reprezentacją Gibraltaru a Marylebone Cricket Club rozegrano w 1993 r. Właścicielem stadionu jest rząd Gibraltaru.

Stadion nie spełnia wymogów UEFA, dlatego federacja musiała szukać innego obiektu. Najbliżej było do Hiszpanii, ale ze względu na (najoględniej mówiąc) nie najlepsze relacje polityczne między państwami, wybrano portugalski Estadio Algarve. Obiekt mógłby pomieścić całą populację Gibraltaru, ale trener Allen Bula powiedział przed pierwszym meczem: „Będę zadowolony, jak przyjdzie 500 osób” (cyt. za: weszlo.com).

Estádio Algarve jest stadionem położonym między dwoma portugalskimi miastami – Faro i Loule. Stadion w Algarve był jedną z dziesięciu aren UEFA Euro 2004. Rozegrano na nim dwa mecze fazy grupowej (Hiszpania – Rosja 1:0 i Rosja – Grecja 2:1) i jeden ćwierćfinał (Szwecja – Holandia 0:0 k. 4:5). Od lutego 2004 r. reprezentacja Portugali wystąpiła na tym obiekcie siedem rady. Dwukrotnie w eliminacjach – z Luksemburgiem (6:0, 2005, el. MŚ) i Armenią (1:0, 2014, el. UEFA Euro 2016). „(…) jego najoryginalniejszą cechą jest zadaszenie. Chroni dwie z czterech trybun i przypomina żagle, dzięki czemu nawiązuje do morskich tradycji Portugalii. Budowany w latach 2001-2003 stadion kosztował równowartość ok. 100 milionów złotych.” (cyt. za: stadiony.net). Obiekt został oddany do użytku 23 listopada 2003 r., a jego pojemność wynosi nieco ponad 30 tys. miejsc.

Nadmorskie Faro ma ok. 50 tys. mieszkańców i jest centrum turystycznego regionu Algarve. Jest tu międzynarodowe lotnisko, uniwersytet i... stadion Euro 2004, okrzyknięty jednym z najpiękniejszych. Nie ma za to drużyny piłkarskiej, która by go zapełniła.” (cyt. za: stadiony.net). Dwa pobliskie kluby, czyli Louletano DC i S.C. Farense nie występują w portugalskiej elicie, a na Estadio Algrave występowały tylko do czasu. Niska frekwencja zmusiła je do powrotu na dużo mniejsze obiekty. Swoje domowe mecze rozgrywały tutaj także Olhanense i Portimonense, gdy ich stadiony były modernizowane, a także nieistniejący już klub Algarve United.

Estadio_Algarve_z_worldstadium

Estadio Algarve.

Źródło: worldstadiumdatabase.com.

Spośród dziesięciu aren UEFA Euro 2004, zyski przynoszą tylko trzy największe stadiony (Estádio da Luz, Estádio Jose Alvelade oraz Estádio do Dragao), a Augusto Mateus były minister gospodarki Portgugalii powiedział swego czasu dla PAP: „Pozostałe stadiony, które nie przynoszą dziś zysków, powinny zostać jak najszybciej zburzone. Portugalia nadal płaci za koszty budowy i modernizacji obiektów na mistrzostwa Europy.” (cyt. za: stadiony.net). „Dyskusje na temat przyszłości stadionów Euro 2004 trwają od kilku lat, ale mimo postulatów o wyburzeniu (…) żadna gmina nie zdecydowała się dotąd na taki krok.” (cyt. za: stadiony.net), choć np. modernizacja Estádio do Bessa doprowadziła do bankructwa Boavisty Porto.

Brak klubu, który na stałe grałby na Estadio Algarve sprawie, że zarządzającym obiektem szukają pojedynczych imprez, które pozwolą minimalizować koszty utrzymania obiektu. Stadion był więc gospodarzem Superpucharu Portugalii (2005, 2008, 2015), odcinka specjalnego Rajdu Portugalii (2007), koncertów i meczów towarzyskich. Bliskość morza i ciepły klimat sprawiają, że na stadionie zimą odbywają się mecze, a nawet turnieje towarzyskie. Regularnie rozgrywany jest Algarve Cup, czyli towarzyski turniej reprezentacji narodowych koniet. W lipcu 2008 r. na stadionie rozegrano turniej towarzyski Algarve Challenge Cup, w którym wzięły udział – Cardiff City, Celtic Glasgow, Middlesbrough i Vitória de Guimarães. Od 2011 r. na stadionie rozgrywany jest turniej towarzyski Atlantic Cup, w którym, z reguły biorą udział drużyny klubowe ze Skandynawii i Europy Środkowo-Wschodniej. Dotychczasowi zwycięzcy to: IF Elfsborg, FC Midtjylland, SK Rapid Wiedeń, FC Kopenhaga, Dynamo Moskwa i Zenit Sankt Petersburg. W edycji w 2012 r. udział wzięła krakowska Wisła. Co ciekawe, dwa towarzyskie mecze rozegrała na tym obiekcie reprezentacja Polski. W lutym 2009 r. zremisowała z Litwą 1:1 (gol Pawła Brożka), a dwa lata później pokonała Norwegię 1:0 (gol Roberta Lewandowskiego).

Władze regionalne planują zbudowanie do 2018 r. połączenia kolejowego przy stadionie, który znajduje się na odludziu, aby połączyć obiekt z lotniskiem, uniwersytetem, centrum Faro i dwoma sąsiednimi miastami – Olhao i Loule.

Po włączeniu federacji Gibraltaru do UEFA w 2013 r. pojawiła się idea budowy nowego obiektu, który, jak mówił Dennis Beiso, dyrektor wykonawczy Federacji Piłkarskiej Gibraltaru (GFA): „Pomieści prawdopodobnie osiem tysięcy kibiców, to wystarczy na nasze potrzeby. Będzie miał czwartą kategorię UEFA, sam obiekt i zaplecze będą bardzo nowoczesne.” (cyt. za: „Rzeczpospolita”). Obiekt ma nazywać się Europa Point Stadium, ponieważ „jako teren pod budowę wybrano Europa Point, najdalej na południe wysunięty skrawek półwyspu. Obłożony szkłem obiekt ma nocą rozświetlać okolicę jak lampa lub latarnia. Dzięki temu będzie jednym z pierwszych budynków Europy oglądanych przez załogi i pasażerów statków. Niewykluczone, że obiekt nocą będzie świetnie widoczny z Maroka.” (cyt. za: stadiony.net).

Europa_Point_Stadium_-_Gibraltar

Planowany wygląd Europa Point Stadium.

Źródło: thefootballstadiums.com.

Trener i piłkarze

Pierwszy trener Gibraltaru od włączenia tego kraju w struktury UEFA to Allen Bula. Nie ukrywał, że szuka w ligach angielskich piłkarzy, którzy mogliby grać dla reprezentacji Gibraltaru. Najbardziej znanym piłkarzem, który wystąpił w reprezentacji był siostrzeniec trenera Buli – Danny Higginbotham (wychowanek Manchesteru United, ponad 300 meczów w Premier League w barwach MU, Stoke, Sunderlandu i Southamptonu). Inni zawodnicy wybijający się ponad gibraltarską przeciętność to: Liam Walker (Portsmouth, Bnei Yehuda), Scott Wiseman (Preston North End), David Artell (Bala Town) i Jake Gosling (Bristol Rovers).

Rozgrywki klubowe

Do niedawna w rozgrywkach ligowych występował Manchester United i Newcastle United. Jeśli chodzi o MU, to drużyna została założona przez fanów tego klubu i miała zgodę na używanie tej nazwy. Po przyjęciu Gibraltaru w poczet członków UEFA, klub został zmuszony do zmiany nazwy i teraz nazywa się Manchester 62. Newcastle także zmienił nazwę. Celem zmian było uniknięcie ewentualnego spotkania się w europejskich pucharów klubów o tej samej nazwie. Nic nie stało więc na przeszkodzie, aby występujący w drugiej lidze Boca Juniors zachował swoją nazwę. Od sezonu 2014/2015 mistrz i zdobywca pucharu (Rock Cup) Gibraltaru zadebiutowali w europejskich rozgrywkach.

Podsumowanie

Reprezentacja Gibraltaru podzieli los reprezentacji innych małych państw i stanie się „chłopcem do bicia”, z którym utrata punktów i poniekąd także goli będzie wstydem dla rywala. Brak zawodowej ligi i piłkarzy grających w silnych ligach zagranicznych niewątpliwie utrudni stopniowe zwiększanie pozycji reprezentacji w rankingu FIFA. Nie zmienia to jednak faktu, że na dobry początek wykazano sporo chęci i zaangażowania, które wcześniej, czy później będzie skutkowało niespodziewanymi wynikami. W starciach z Polską, podobnie jak z każdą drużyną w grupie „D” eliminacji UEFA Euro 2016, Gibraltar nie ma szans na jakikolwiek punkt, choć „gdy piłka jest w grze, to wszystko jest możliwe”.

 

Źródła: własne, weszlo.com, rsssf.com, stadiony.net, theatlatniccup.com, pl.wikipedia.org, en.wikipedia.org, futbolquimy.com, gibraltarfa.com, soccerway.mobi, worldstadiumdatabase.com, thefootballstadiums.com. Rywale Polaków w eliminacjach Mistrzostw Europy 2016, „Przegląd Sportowy” z dnia 24 lutego 2014 r., s. 35. S. Szczepłek, Trudno nie zagrać we Francji, „Rzeczpospolita” z dnia 24 lutego 2014 r., s. 19. MACK, Klęska naszych rywali w eliminacjach EURO, „Przegląd Sportowy” z dnia 3 marca 2014 r., s. 10. M. Dobosz, Kilka minut wstydu i hat trick po prawie pół wieku, „Przegląd Sportowy” z dnia 30 marca 2015 r., s. 5. M. Szuba, Gibraltar – najmłodszy w rodzinie, „Rzeczpospolita” z dnia 26 lutego 2014 r., s. 15. M. Zachodny, Gibraltar – czy zagrają strażacy, „Metro” z dnia 5-7 września 2014 r., s. 16.

niedziela, 10 kwietnia 2016
Gruzja – rywal reprezentacji Polski

Przeciwnikiem polskiej reprezentacji w eliminacjach do UEFA Euro 2016 był m.in. reprezentacja Gruzji. W listopadzie 2014 r. Polska wygrała na wyjeździe 4:0, a w czerwcu 2015 r. przystępowała do meczu na Stadionie Narodowym jako zdecydowany faworyt.

Herb, barwy i stroje

Herb Gruzińskiego Związku Piłki Nożnej odzwierciedla barwy i flagę Gruzji obowiązującą od 2004 r. i nawiązującą  do flagi Królestwa Gruzji (1008–1490) z okresu panowania króla Jerzego V 1297-1298. Herb jest okrągły, a w nim znajduje się pięć czerwonych krzyży na białym tle. Na największym krzyżu, który znajduje się w środkowej części herbu, znajduje się skrót GFF. Krzyż ten jest krzyżem świętego Jerzego, który jest patronem Gruzji.

Herb_Gruzińskiego_Związku_Piłki_Nożnej

Herb Gruzińskiego Związku Piłki Nożnej.

Źródło: chvenn.blogspot.com.

Nie może więc dziwić, że Gruzini najczęściej grają w jednolitych białych lub czerwonych strojach, niekiedy z niewielkimi elementami odpowiednio – czerwonymi lub białymi. Zdarzyło się też, że Gruzini grali w czerwonych koszulkach i białych spodenkach.

Historia

Zanim Gruzja ogłosiła niepodległość, wielu gruzińskich piłkarzy reprezentowało barwy ZSRR. W 1960 r. mistrzostwo Europy dla radzieckiej drużyny wywalczyli – Giwi Czocheli, Micheil Meschi i Slawa Metreweli. W drugiej połowie lat sześćdziesiątych słynnego Lwa Jaszyna w bramce ZSRR zastępował Anzor Kawazaszwili. Inny gruziński piłkarz – Murtaz Churcilawa wywalczył z radziecką reprezentacją – wicemistrzostwo Europy (1972), brązowy medal na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium (1972) i IV. miejsce na mundialu w Anglii (1966). W reprezentacji grali także Rewaz Dzodzuaszwili i Aleksandre Cziwadze. Na UEFA Euro 1992 w reprezentacji Wspólnoty Niepodległych Państw wystąpili Kachaber Cchadadze i Achrik Cwejba.

Najlepszym gruzińskim klubem zarówno w czasach ZSRR, jak i niepodległej Gruzji jest Dinamo Tbilisi. Klub wywalczył dwa mistrzostwa ZSRR (1964, 1978) i dwa Puchary ZSRR (1976, 1979). W 1981 r. Dinamo zwyciężyło w Duesseldorfie w finale Pucharu Zdobywców Pucharów (PZP) pokonując 2:1 FC Carl Zeiss Jena. W drodze do finału Dinamo wyeliminowało Kastorię (00, 2:0), Waterford (1:0, 4:0), West Ham United (4:1, 0:1) i Feyenoord Rotterdam (3:0, 0:2). Najlepszymi piłkarzami kluby oprócz wspomnianego Cziwadze byli Tengiz Sulakwelidze, Dawit Kipiani, Witalij Daraselia, Ramaz Szengelia i Władimir Gucajew. W następnym sezonie Dinamo odpadło w półfinale ze Standardem Liege (0:1, 0:1), a wcześniej wyeliminowało GAK Graz (2:0, 2:2), SEC Bastię (1:1, 3:1) i Legią Warszawa (1:0, 1:0).

15 lutego 1990 r. Piłkarski Kongres w Gruzji zdecydował o utworzeniu mistrzostw krajowych (Umaghlesi Liga), a pierwszym prezydentem Gruzińskiego Związku Piłki Nożnej – GFF (Sakartvelos Fekhburtis Federatsia) został Nodar Akhalkatsi.

9 kwietnia 1991 r. Gruzja ogłosiła niepodległość, ale pierwszy mecz reprezentacja Gruzji rozegrała jeszcze w czasie, gdy Gruzja była częścią ZSRR. 27 maja 1990 r. Gruzja zremisowała w Tbilisi z Litwą 2:2. Przez kolejne trzy lata Gruzja rozegrała tylko pięć meczów, ale pierwszy pojedynek po meczu z Litwą odbył się już po ogłoszeniu niepodległości. Było to też pierwsze zwycięstwo w historii reprezentacji. 2 lipca 1991 r. Gruzja pokonała na wyjeździe Mołdowę 4:2.

W 1992 r. Gruzińska Federacja Piłki Nożnej została członkiem FIFA i UEFA, a w pierwszym meczu eliminacyjnym (do UEFA Euro 1996) rozegranym 7 września 1994 r. przegrała u siebie z Mołdową 0:1. Wystąpiła w eliminacjach do pięciu mundiali (1998, 2002, 2006, 2010, 2014). Rozegrała 46 meczów, z których 9 wygrała, 11 zremisowała i 26 przegrała (bilans bramkowy 43:75). W eliminacjach do mundialu 2002 Gruzini zajęli 3. miejsce w pięciozespołowej grupie. W ośmiu meczach zdobyli 10 punktów (3-1-4, 12:12), m.in. rozbijając Walię 5:0. Taki sam dorobek punktowy mieli w poprzednich eliminacjach, ale w grupie zajęli 4. miejsce (3-1-4, 7:9), a także w 2006 r., ale wtedy rozegrali aż 12 meczów (2-4-6, 14:25) i zajęli dopiero 6. miejsce w siedmiozespołowej grupie. W eliminacjach do Mistrzostw Świata w Rosji w 2018 r. Gruzini spotkają się w grupie „D” z Austrią, Irlandią, Mołdową, Serbią i Walią. W eliminacjach do mistrzostw Europy Gruzini wystąpili pięciokrotnie (1996, 2000, 2004, 2008, 2012) i w pierwszym starcie zajęli 3. miejsce w grupie.

W 1998 roku z inicjatywy gazety sportowej Sarbieli przeprowadzony został plebiscyt, którego celem było wyłonienie: najlepszego piłkarza, trenera oraz jedenastki gruzińskiego futbolu w XX wieku. Zwycięzcami plebiscytu zostali: Micheil Meschi (piłkarz) i Nodar Achalkaci (trener). W składzie "Drużyny Marzeń" znaleźli się: Sergo Kotrikadze – Rewaz Dzodzuaszwili, Aleksandre Cziwadze, Murtaz Churcilawa, Giwi Czocheli – Witalij Daraselia, Awtandil Gogoberidze, Dawit Kipiani – Slawa Metreweli, Boris Paiczadze, Micheil Meschi.” (cyt. za: pl.wikipedia.org).

Sukcesy

Reprezentacja Gruzji nigdy nie zakwalifikowała się do mistrzostw świata i mistrzostw Europy. Najwyższe miejsce w rankingu FIFA – 42. Gruzini zajmowali we wrześniu 1998 r., zaś najniższe – 156. w marcu 1994 r. Gruzini odnieśli małe sukcesy w postaci pojedynczych zwycięstw z Bułgarią, Chorwacją, Rosją, Szkocją (dwa), RPA, Turcją, Urugwajem i Walią (trzy), a także remisy z Francją, Rumunią (dwa), Rosją, Szwajcarią, Turcją i Ukrainą (trzy). Zdarzyły się także zawstydzające wyniki jak remisy z Azerbejdżanem (dwa), Kazachstanem, Luksemburgiem i Maltą (dwa) oraz porażki z Iranem, Kazachstanem, Libanem (dwie), Nową Zelandią i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi.

Zdecydowanie większe sukcesy reprezentacja Gruzji osiągnęła w rozgrywkach juniorskich i młodzieżowych – półfinał Mistrzostw Europy do lat 17 (2012) i ćwierćfinał Mistrzostw Europy do lat 17 (2002), a także awans do turniejów finałowych Mistrzostw Europy do lat 17 (1997) i do lat 19 (1999, 2013).

Stadion

Swoje domowe spotkania reprezentacja Gruzji rozgrywa na Stadionie im. Borisa Paichadze (Dinamo Arena) znajdującym się w historycznym centrum Tbilisi. Obiekt zaprojektowany przez Gia Kurdianiego i Archila Kurdianiego budowano w 1929 r. i w latach 1933-1935.

Stadion_Borisa_Paichadze_w_Tbilisi_(1)_1936

Stadion w Tbilisi w 1936 r.

Źródło: agenda.de.

Początkowo pojemność wynosiła 23 tys. miejsc, ale po przebudowie w 1962 r. została zwiększona o 12 tys. W latach 1969-1976 obiekt został znacząco przebudowany według projektu Archila Kurdianiego a jego pojemność wzrosła do 80 tys. miejsc. Inauguracyjny mecz rozegrano 19 września 1976 r., gdy Dinamo Tbilisi pokonało Cardiff City 3:0 w rewanżowym meczu 1/16 finału Pucharu Zdobywców Pucharów. Rekord frekwencji (110 tys. widzów) padł ponad trzy lata później – 3 października 1979 r., gdy Dinamo pokonało Liverpool FC 3:0 w rewanżowym meczu 1/16 finału Pucharu Europy Mistrzów Klubowych. „Ogromny, mieszczący prawie 80 tysięcy widzów stadion był jedną ze sportowych pereł Związku Radzieckiego i całkiem zasłużenie, ponieważ jego rozmach i „brazylijski” kształt czyniły go czołowym stadionem Kaukazu.” (cyt. za: stadiony.net). Swoje międzynarodowe mecze w Tbilisi rozgrywały Spartak Moskwa i Dynamo Kijów.

Stadion_Borisa_Paichadze_w_Tbilisi_(2)

Źródło: dailyrecord.co.uk.

Później obiekt podlegał licznym pracom renowacyjnym, aż wreszcie w 2006 r. zamontowano krzesełka, przez co jego pojemność spadła do 54 549 (w tym 5 000 miejsc biznesowych, 500 miejsc VIP i 210 miejsc prasowych). W 2015 r. w związku z powierzeniem Tbilisi organizacji meczu o Superpuchar Europy (FC Barcelona – FC Sevilla), „wszystkie siedziska wymieniono, pojawiły się nowe bramy, instalacje i całkowicie odświeżono zaplecze” (cyt. za: stadiony.net).

Stadion_Borisa_Paichadze_w_Tbilisi_(3)

Stadion w Tbilisi w 2005 r.

Źródło: stadiony.net.

Patronem stadionu był Ławrientij Beria, w latach 1976-1990 Włodzimierz Lenin, a w latach 1995-2011 były piłkarz – Boris Paichadze. Od 2011 r. obiekt nazywany jest Dinamo Arena, choć zdarzają się też określenia – Boris Paichadze Ddinamo Arena. Obecnie gospodarzem obiektu są dwa stołeczne kluby – Dinamo i FC.

6 września 2008 r. ze względu na konflikt na Kaukazie, Gruzja rozegrała na Bruchwegstadion (Stadion am Bruchweg) w niemieckim Mainz mecz z Irlandią (1:2) w ramach eliminacji MŚ 2010. Spotkanie miało odbyć się na neutralnym stadionie, a PZPN w porozumieniu z Legią Warszawa zaproponował Stadion Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Gruzini wybrali jednak obiekt w Niemczech ze względu na licznych gruzińskich emigrantów zamieszkujących Niemcy.

Stadion powstał w 1929 r., ale po zniszczeniach wojennych, został odbudowany w 1947 r. Cztery lata później dobudowano nowe trybuny, które później zadaszono i dobudowano maszty oświetleniowe. W 1997 r. łuki za bramkami zastąpiono prostymi stalowymi trybunami krytymi. W 2002 r. od podstaw wybudowano trybuny wzdłuż boiska.

Bruchweig_Stadium_Mainz

Bruchwegstadion (Stadion am Bruchweg) w Mainz.

Źródło: caramba-bochum.blogspot.com.

Stadion gościł mecze UEFA Euro 2004 do lat 21 i dwa finały Pucharu Ligi (2003, 2004). Pojemność obiektu wynosi 18 tys. widzów, a rekord frekwencji 24 tys. padł 27 lutego 1965 r. podczas meczu 1. FSV Mainz 05 - 1. FC Nürnberg. Obecnie na stadionie grają rezerwy FSV Mainz, ponieważ w 2011 r. w mieście otwarto nowoczesny obiekt – Coface Arena.

Rekordziści

Najwięcej meczów w reprezentacji Gruzji rozegrali: Levan Kobiashvili – 100 (w latach 1996-2011), Zurab Khizanishvili – 92 (od 1999 r.) i Kacha Kaładze – 83 (1996-2011). Najwięcej goli w kadrze zdobyli: Szota Arweładze – 26 (w latach 1990-2007), Temur Kecbaja – 18 (1991-2002) i Aleksandre Iashvili – 15 (1998-2011).

Najbardziej utytułowanym piłkarzem niepodległej Gruzji jest Kacha Kaładze, który w barwach AC Milan wygrał Ligę Mistrzów (2003, 2007), Superpuchar Europy (2007) i Klubowe Mistrzostwo Świata (2007), a poza tym występował w Dynamie Kijów i Genoi. Szota Arweładze zdobył tytuł króla strzelców ligi tureckiej i holenderskiej, a występował w Trabzonsporze, Ajaxie Amsterdam, Glasgow Rangers, AZ Alkmaar i Levante. Jego brat Arcził Arweładze grał m.in. w Tranzonsporze, NAC Breda i FC Koeln. Większą karierę zrobił jednak Levan Kobiashvili (od października 2015 r. prezydent GFF), który występował w SC Freigburg, FC Schalke 04 i Hertha BSC Berlin, jest drugi pod względem liczby występów w Bundeslidze. Rozegrał w niej 351 meczów. W Niemczech solidnie prezentował się Aleksandre Iaszwili (Freigburg, Karlsruher SC, VfL Bochum). Pozytywnie wyróżnili się Temur Kecbaja (AEK Ateny, Newcastle United, Wolverhampton, Dundee FC) i Giorgi Kinkladze (Boca Juniors, Manchester City, Ajax Amsterdam, Derby, Rubin Kazań). W znanych klubach, ale z reguły niezbyt długo występował Giorgi Demetradze (Feyenoord Rotterdam, Dynamo Kijów, Real Soceidad, Maccabi Tel Awiw).

Przed meczem z Polską, reprezentacja Gruzji rozegrała 194 oficjalne mecze, z których 57 wygrała, 37 zremisowała i 100 przegrała (bilans bramkowy 216:275). Rywalami Gruzji było 57 reprezentacji. Najczęściej Gruzini grali z Albanią – 13 meczów (8 zwycięstw – 2 remisy – 3 porażki), Mołdawią – 10 (4-2-4) i Ukrainą – 9 (0-3-6). Po osiem meczów rozegrali z Włochami (0-1-7) i Maltą (5-2-1), zaś po siedem z Grecją (0-1-6), Łotwą (2-2-3) i Litwą (3-1-3). Gruzja rozegrała także sześć meczów nieoficjalnych (3 zwycięstwa – 1 remis – 2 porażki), m.in. z Niemcami, Freiburgiem i FC Koeln. Najwyższe zwycięstwo Gruzja odniosła w meczu z Armenią 7:0 (Tbilisi, 30 marca 1997), zaś najwyższa porażkę w meczu z Danią 1:6 (Kopenhaga, 7 września 2005).

Trenerzy

Kachaber Cchadadze prowadzący gruzińską reprezentację w meczu z Polską był osiemnastym selekcjonerem Gruzji, przy czym w latach 2000-2001 kadrę prowadził duet trenerów, a kilku trzech z nich dwukrotnie prowadziło kadrę. Reprezentację prowadziło sześciu znanych obcokrajowców – Johan Boskamp (Holandia), Ivo Susak (Chorwacja), Alain Giresse (Francja), Klaus Toppmoeller (Niemcy), Petar Segrt (Chorwacja) i Hector Raul Cuper (argentyna). Uprzedzając fakty, należy dodać, że od 2016 r. trenerem Gruzinów jest Vladimir Weiss (Słowacja).

Mecze z Polską

Przed czerwcowym meczem, bilans reprezentacji Gruzji z reprezentacją Polski był niekorzystny. W czterech meczach Gruzini odnieśli tylko jedno zwycięstwo i trzy porażki z bilansem bramkowym 4:9. Co ciekawe, każdą z trzynastu bramek jakie padły w tych meczach zdobył inny piłkarz.

Gruzińscy piłkarze w polskiej lidze

Pierwszym gruzińskim piłkarzem w polskiej lidze był Gia Guruli. Przybył do Polski jako mistrz i król strzelców pierwszego historycznego sezonu w Gruzji. W barwach Iberii (Dinama) Tbilisi rozegrał 25 goili i zdobył 23 gole. W GKS Katowice w latach 1991-1992 rozegrał 36 meczów, w których zdobył 11 goli. Zaprezentował się na tyle dobrze, że trafił do francuskiego Le Havre, a później grał dla Dunkerque i Calais. Najwięcej meczów w polskie lidze rozegrał Mamia Dżikija. W barwach Ruchu Chorzów, Amici Wronki, Wisły Płock i ŁKS Łódź zagrał w latach 1996-2007 w 190 meczach w ekstraklasie i zdobył 11 goli. Nika Dżalamidze w latach 2010-2015 wystąpił w barwach Widzewa Łódź i Jagielloni Białystok w 101 meczach, w których zdobył 10 goli. Kolejny (pod względem występów w ekstraklasie) Gruzin to Włademir Dwaliszwili. Dla Polonii i Legii Warszawa zagrał w 62 meczach i strzelając 25 goli jest najlepszym Gruzinem, jeśli chodzi o liczbę goli w ekstraklasie. Warto jeszcze wspomnieć Giorgi Popchadze (w latach 2013-2015, Jagiellonia Białustok, 32 mecze, bez gola). Wymienieni piłkarze prezentowali się ponad przeciętnie i wszyscy wystąpili w reprezentacji Gruzji. W Polsce grali jeszcze inni Gruzini, ale ich grę można pominąć.

Gruzińskie kluby

Dinamo Tbilisi jest najbardziej utytułowanym gruzińskim klubem, ale poprzestać na tym stwierdzeniu, że zdecydowanie za mało. Dinamo jest absolutnym hegemonem w Gruzji i żaden inny klub nie może równać się z jego osiągnięciami. W rozgrywkach ligowych triumfowało w 15 z 26 edycji Umaglesi Liga. W pozostałych sezonach wygrywali – Torpedo Kutaisi (3 razy), WIT Georgia, Metalurg Rustawi  i FC Zestafoni (po 2 razy) oraz Sioni Bolnisi i Dila Gori (po 1 raz). Puchar Gruzji Dinamo zdobyło dwanaście razy, a w pozostałych trzynastu edycjach triumfowali – Lokomotivi Tbilisi (3 razy), Torpedo Kutaisi i Ameri Tbilisi (po 2 razy) oraz Guria Lanchkhuti, Dinamo Batumi, FC Zestafoni, WIT Georgia i Gagra i Dila Gori (po 1 raz). Najwięcej triumfów w Superpucharze Gruzji osiągnęło także Dinamo Tbilisi – 7. Pozostałymi triumfatorami są FC Zestafoni i Ameri Tbilisi (po 2 razy) oraz Dinamo Batumi, WIT Georgia, Metalurg Rustawi i Chikura Sachkhere (po 1 raz).

Podsumowanie

Gruzini grają przede wszystkim w rodzimej lidze, a także azerskiej, rosyjskiej i ukraińskiej. Kilku piłkarzy występuje także na zachodzie Europy, ale trudno powiedzieć, że razem stanowią solidną kadrę. Obecnej drużynie daleko do czasów, gdy grały w niej takie indywidualności jak Arweładze, Kecbaja, Kaładze, czy Kinkładze. Niemniej jednak to zawsze trudny i wymagający rywal grający twardo, nieustępliwie i siłowo, dlatego łatwo o niekorzystny wynik.

 

Źródło: własne, uefa.com, rssf.com, transfermarkt.pl, 90minut.pl, igol.pl, stadiony.net, okonski.blog.tygodnikpowszechny.pl, sportowefakty.wp.pl, chvenn.blogspot.com, agenda.de, dailyrecord.co.uk, caramba-bochum.blogspot.com, en.wikipedia.org, pl.wikipedia.org. H. Biliński (red.), Od Realu do Barcelony. Historia Pucharu Mistrzów. Encyklopedia piłkarska FUJI. Tom 4, Wydawnictwo GiA Katowice, 1992. H. Biliński (red.), Puchar zdobywców. Historia PEZP. Encyklopedia piłkarska FUJI. Tom 6, Wydawnictwo GiA Katowice, 1993. Rywale Polaków w Eliminacjach Mistrzostw Europy 2016, „Przegląd Sportowy” z dnia 24 lutego 2014 r., s. 35.

sobota, 10 maja 2014
Szkocja – rywal reprezentacji Polski

Szkocja w rankingu FIFA przed meczem z Polską zajmowała 34. miejsce, zaś Polska… 70. Najwyższe miejsce w historii – 13. reprezentacja Szkocji zajmowała w październiku 2007 r., a najniższe – 88. w marcu 2005 r. Dla porównania Polacy najwyżej byli we wrześniu 2007 r. – na 17. miejscu, a najniżej na 78. miejscu, całkiem niedawno, w listopadzie 2013 r.

Herb

Od 1 grudnia 2012 r. Szkocka federacja przyjęła nowy herb, który został unowocześniony. Najważniejszym jego elementem, podobnie jak w herbie Szkocji, jest  czerwony lew wspięty w prawo. Różnica z herbem Szkocji dotyczy pazurów i języka, które w herbie Szkocji są błękitne, a w herbie SFA zielone. Do 1165 r. szkockim symbolem nie był lew, tylko dzik. Zmiany dokonał Wilhelm I Lew. Elementem uzupełniającym herb SFA jest 11 popłochów pospolitych, czyli narodowej rośliny Szkocji, podobnej do ostu. Warto zauważyć, że najwyższych orderem królestwa Szkocji jest „Order Popłochu”, ale z uwagi na polskie znaczenia wyrazu „popłochu” przyjęło się, że odznaczenia jest nazwane „Orderem Ostu”.

Herb_Szkockiej_Federacji_Piłki_Nożnej

Herb Szkockiej Federacji Piłki Nożnej.

Źródło: twitter.com.

Dolna część herbu jest zwieńczona motywem podobnym do flagi Szkocji, w której na niebieskim tle jest biały krzyż św. Andrzeja, patrona Szkocji.  Legenda głosi, że św. Andrzej na własną prośbę został ukrzyżowany na ukośnych belkach. Oczywiście w herbie SFA, szkocka flaga została spłaszczona i dostosowana do kształtu herbu. Obecna flaga państwowa jest nazywana „Saltire” dla odróżnienia od flagi królewskiej zwanej „Lion Rampant”, w której na żółtym tle jest czerwony lew. Flaga jest otoczona ozdobioną bordiurą.

Historia

Szkocka Federacja Piłki Nożnej – Scottish Football Association (znana także jako SFA i The Scottish FA) jest drugą najstarszą na świecie (po angielskiej). Została założona 13 marca 1873 r. Tego dnia w hotelu Glasgow Dewar odbyło się spotkanie przedstawicieli siedmiu klubów – Queen's Park, Clydesdale FC, Vale of Leven FC, Dumbreck FC, Third Lanarkshire Rifle Volunteers FC, Glasgow Eastern FC i Granville FC. Dodatkowo, przedstawiciele Kilmarnock FC wysłali pismo, w którym poinformowali o chęci dołączenia do federacji.

Za pierwszy nieoficjalny mecz uznaje się pojedynek z 5 marca 1870 r. na Kennington Oval, gdy Anglicy zremisowali ze Szkocją 1:1, a dokładniej z drużyną złożoną ze Szkotów zamieszkujących Londyn i jego okolice. Z tego też powodu mecz ten nie został uznany za oficjalny. Później taka „reprezentacja” Szkocji zagrała z Anglikami cztery razy uzyskując w nich tylko jeden remis. Pierwszy oficjalny mecz Szkocja rozegrała z Anglią 30 listopada 1872 r. Spotkanie rozegrane w szkockim Patrick zakończyło się bezbramkowym remisem. Wszyscy piłkarze reprezentujący Szkocję grali na co dzień w amatorskim klubie z Glasgow – Queen’s Park FC, najstarszym szkockim klubie założonym w 1867 r.

Przez ponad czterdzieści następnych lat Szkocja rozgrywała mecze tylko z Anglią, Walią i Irlandią w ramach Mistrzostw Brytyjskich (The British Home Championship) zainaugurowanych w 1884 r. Początkowo Szkocja radziła sobie bardzo dobrze. W 43 meczach przegrała tylko… dwa razy!!! Nic więc dziwnego, że gdy FIFA dokonała wstecznego określenia rankingu, Szkocja była najlepsza w latach 1876-1904. Warto dodać, że Mistrzostwa Brytyjskie były rozgrywane do 1984 r. Anglicy wygrali 54 edycje, Szkoci 42, Walia 12, a Irlandia (w tym Irlandia Północna) – 8. Pierwszy mecz poza Wyspami Brytyjskimi, Szkoci rozegrali w 1929 r. gromiąc w Bergen Norwegię  7:3.

Szkoci przystąpili do FIFA w 1910 r., ale podobnie jak pozostali trzej uczestnicy Mistrzostw Brytyjskich nie wzięli udziału w Mistrzostwach Świata w 1930 r. i 1934 r., ponieważ z powodu braku porozumienia w sprawie statusu amatorów brytyjskie federacje zostali wykluczeni ze struktur FIFA na prawie 20 lat. Powrót do FIFA nastąpił w 1946 r. decyzją XXV Kongresu FIFA w Luksemburgu. Z tej okazji na Hampden Park w Glasgow rozegrano „mecz stulecia”, nazwany także „meczem pojednania”. W obecności 135 tys. widzów reprezentacja Wielkiej Brytanii rozgromiła drużynę „Reszty Świata” 6:1, a wpływ z biletów w wysokości 35 tys. funtów został przekazany FIFA.

Do Mistrzostw Świata w 1950 r. kwalifikowały się dwie pierwsze drużyny Mistrzostw Brytyjskich, ale SFA ogłosiła, że do Brazylii, to Szkocja może pojechać wyłącznie jako zwycięzca The British Home Championship. Szkoci przegrali jednak decydujący mecz z Anglikami 0:1 i zamiast do Brazylii polecieli na tournee do Ameryki Północnej, mimo że szkoccy piłkarze, wspierani przez kapitana reprezentacji Anglii Billy Wrighta, namawiali SFA do zmiany decyzji.

Sytuacja powtórzyła się w 1954 r., ale wtedy na mistrzostwa do Szwajcarii wysłano tylko 13 piłkarzy, choć limit FIFA dopuszczał 22. Pojechało za to wielu działaczy z żonami. Nic więc dziwnego, że po porażce w pierwszym meczu (z Austrią 0:1), selekcjoner Andy Beattie złożył rezygnację, a jego piłkarze przegrali w kompromitującym stylu 0:7 z Urugwajem. Szkoci wzięli udział w kolejnych mistrzostwach świata w 1958 r. w Szwecji. Następnie zainaugurowano mistrzostwa Europy, ale Szkoci odmówili gry w 1960 i 1964 r., zresztą podobnie jak Anglia. W 1967 r. Szkoci pokonali na Wembley ówczesnych mistrzów świata z 1966 r., czyli Anglików (3:2).

W 1974 r. Szkoci jako pierwsza drużyna w historii mistrzostw świata odpadła w fazie grupowej, mimo że nie doznała żadnej porażki. W dwóch kolejnych edycjach (1978, 1982) Szkocja także odpadła na tym samym etapie rozgrywek, mimo bilansu – zwycięstwo, remis i porażka. Szkoci regularnie kwalifikowali się do mistrzostw świata w okresie 1974-1998 z jednym tylko wyjątkiem w 1994 r. Zresztą między 1990 a 1998 rokiem nie zagrali tylko w tej jedenej imprezie spośród pięciu kolejnych. Selekcjonerami w tym całkiem dobrym dla szkockiej piłki czasie, a dokładniej w okresie 1986-2001 byli Andy Roxburgh i Craig Brown. Schyłek kariery Browna w reprezentacji nie przyniósł oczekiwanych awansów, dlatego na ławce trenerskiej zasiadł Niemiec Berti Vogts, co jak się później okazało pogłębiło jeszcze kryzys szkockiej reprezentacji. Vogts’owi udało się doprowadzić Szkocję jedynie do baraży UEFA Euro 2004, ale po zwycięstwie nad Holandią 1:0 na Hampden Park i porażką 0:6 w rewanżu, zwolnienie go było tylko kwestą czasu.

Ostatnimi mistrzostwami na których wystąpili Szkoci był Coupe de Monde 1998, co oznacza, że na awans czekają od szesnastu lat. Dla porównania, od tamtej pory polska reprezentacja dwukrotnie wystąpiła w finałach mistrzostw świata i europy, choć przyznać trzeba, że na mistrzostwach w Japonii i Korei wystąpiła po szesnastu latach przerwy, a w UEFA Euro 2012 zagrała jako współgospodarz.

Warto jeszcze wspomnieć o jeden z tragicznych sytuacji w historii szkockiej piłki nożnej. 10 września 1985 r. Szkocja zremisowała 1:1 z Walią na Ninian Park w Cardiff, awansując do baraży o udział w Mistrzostwach Świata 1986 r. Pod koniec mecz ataku serca doznał ówczesny trener Szkotów legendarny Jock Stein i zmarł w gabinecie lekarskim na stadionie. Tymczasowym trenerem został jego asystent – Alex Ferguson. Stein był jednym z czterech najlepszych szkockich trenerów w historii (obok Billa Shankly'ego, sir Aleksa Fergusona i sir Matta Busby'ego). Zasłynął przede wszystkim tym, że doprowadził szkocki klub do wywalczenia Pucharu Europy (Celtic w 1967 r.). Trzy lata później był bliski powtórzenia sukcesu, ale Celtic przegrał mecz finałowy.

Atak_serca_Jocka_Steina_podczas_meczu

Jock Stein doznaje ataku serca podczas meczu Szkocja – Walia (1:1). Po lewej stronie widać Alexa Fergusona.

Źródło: dailyrecord.co.uk.

Historię szkockiej piłki doskonale streścił red. Stefan Szczepłek na łamach „Rzeczpospolitej”: „Nowoczesny futbol wynaleźli Anglicy, ale bez Szkotów byłby on znacznie uboższy. Człowiek, który w roku 1888 wymyślił rozgrywki ligowe – William McGregor był Szkotem. Wchodził w skład zarządu klubu Aston Villa w Birmingham. Pierwszy mecz międzypaństwowy w dziejach rozegrała Anglia ze Szkocją w Glasgow, 30 listopada 1872 roku. W dzień świętego Andrzeja, patrona Szkocji (…) Celtic Glasgow to pierwszy klub z Wysp Brytyjskich, który zdobył Puchar Mistrzów. W roku 1967 dokonała tego grupa „chłopaków z podwórka". Wszyscy mieszkali w promieniu 30 mil od Glasgow. Nie było wśród nich ani jednego Anglika czy innego cudzoziemca. To jedyny taki przypadek w ponadpółwiecznej historii rozgrywek o puchar, które przekształciły się w Ligę Mistrzów. Trenerem tych chłopaków był rodowity Szkot Jock Stein. Człowiek, który zmarł na polu chwały. Na ławce trenerskiej podczas meczu prowadzonej przez siebie reprezentacji Szkocji z Walią. Wtedy, na tej ławce zastąpił go rodak – Alex Ferguson. Bez Fergusona nie byłoby Manchesteru United. A legendy i pierwszych wielkich sukcesów Manchesteru nie byłoby bez innego Szkota, sir Matta Busby'ego. W prowadzonej przez niego drużynie, która w roku 1968 zdobyła Puchar Mistrzów, grał m.in. Denis Law. Jedyny Szkot, który zdobył Złotą Piłkę dla najlepszego gracza Europy.” (cyt. za „Rzeczpospolita”).

Najwyższe zwycięstwo zostało odniesione przez Szkocję w meczu z Irlandią (11:0), rozegranym w Glasgow w 1901 r. Najwyższą porażkę doznali na mistrzostwach świata w 1954 r. przegrywając w Bazylei z Urugwajem 0:7.

Sukcesy

Reprezentacja Szkocji nie może pochwalili się żadnymi sukcesami, chyba, że do takich zaliczyć udział w 8 Mistrzostwach Świata (1954, 1958, 1974, 1978, 1982, 1986, 1990, 1998) i 2 Mistrzostwa Europy (1992, 1996). Bilans Szkotów na mistrzostwach świata jest słaby. Pierwsze zwycięstwo odnieśli dopiero w szóstym meczu (1974, 2:0 z Zairem), a w 23 meczach osiągnęli – 4 zwycięstwa, 7 remisów i 12 porażek, bramki 25:41. Na Mistrzostwach Europy bilans jest znacznie korzystniejszy. W 6 meczach Szkoci osiągnęli 2 zwycięstwa, remis i 3 porażki, a bilans bramkowy wynosi 4:5.

Szkotom pozostaje cieszyć się sukcesami w piłce juniorskiej i młodzieżowej. Największym z nich jest wicemistrzostwo świata do lat 16 (1989), gdy Szkoci byli organizatorem i przegrali w finale z Arabią Saudyjską dopiero po rzutach karnych (0:0 k. 4:5). Jeśli chodzi o Mistrzostwa Europy, to w rozgrywkach do lat 18, Szkoci zdobyli mistrzostwo (1982) i 4. miejsce (1986). Na mistrzostwach do lat 19, zresztą rozegranych w Wielkopolsce w 2006 r., przegrali dopiero w finale (z Hiszpanią 1:2). Natomiast na Euro U-21 wywalczyli miejsca 3. (1982) i 4. (1996). Jako ciekawostkę można dodać, że Szkoci byli organizatorem Euro U-16 w 1998 r., ale nie przeszli fazy grupowej.

Jeśli chodzi o Igrzyska Olimpijskie, to Szkocja nie jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, dlatego razem z Anglią, Walią i Irlandią Północną startuje pod flagą Wielkiej Brytanii. Na Igrzyskach w Paryżu w 1900 r. złoto dla Wielkiej Brytanii zdobyła… londyńska drużyna Upton Park FC. Ten sukces został powtórzony przez reprezentację Wielkiej Brytanii w 1908 r. (Londyn) i 1912 r. (Sztokholm). Na kolejnych Igrzyskach w Londynie – w 1948 r. gospodarze zajęli 4. miejsce. Na ostatnich Igrzyskach Olimpijskich w Londynie w 2012 r. w reprezentacji Wielkiej Brytanii nie było żadnego reprezentanta Szkocji.

Stadion Narodowy, czyli Hampden Park

Szkockim stadionem narodowym (a przynajmniej tak go nazywa SFA) jest Hampden Park w Glasgow, wybudowany w 1903 r. i mieszczący obecnie 52 tys. widzów. Rekord frekwencji (149.415) został ustanowiony podczas meczu Szkocja – Anglia w 1937 r. W tamtym czasie był to rekord świata, jeśli chodzi o liczbę widzów na meczu piłkarskim, ale później został pobity przez brazylijską Maracanę. Szkoci sporadycznie grają na innych stadionach, będąc przywiązanymi do tego obiektu. Oprócz meczów reprezentacji Szkocji, na Hampden rozegrano większość meczów finałowych Pucharu Szkocji i Pucharu Ligi Szkockiej. Obecnie swoje mecze ligowe rozgrywa na nim Queen’s Park FC.

Hampden_Park_(1)

Źródło: scottishfa.co.uk.

Na stadionie rozegrano także finały Pucharu Europy w 1960 (Real Madryt - Eintracht Frankfurt 7:3) i 1976 r. (Bayern Monachium - AS Saint-Étienne 1:0), finał Ligi Mistrzów w 2002 r. (Real Madryt - Bayer Leverkusen 2:1), dwa finały Pucharu Zdobywców Pucharów w 1962 r. (Atletico Madryt – Fiorentoina 1:1 i 3:0) i 1966 r. (Borussia Dortmund – FC Liverpool 2:1), finał Pucharu UEFA w 2007 r. (Sevilla FC - Espanyol Barcelona 2:2, karne 3:1). Poza tym w 2012 r. rozegrano na nim mecze Igrzysk Olimpijskich, zarówno w ramach turnieju kobiet (5 meczy), jak i mężczyzn (3 mecze).

Stadion był miejscem rozgrywania meczów rugby, futbolu amerykańskiego, tenisa ziemnego, softballu, baseballu, a także żużla. Na Hampden zorganizowano kilka walk bokserskich i zawody lekkoatletyczne. Poza tym, jak każdy większy stadion był miejscem koncertów muzycznych (m.in. The Rolling Stones, Bon Jovi, U2).

Hampden_Park_(2)

Źródło: stadiumguide.com.

W szczytowym momencie pojemność stadionu wynosiła 183.724, aczkolwiek liczbę widzów ograniczano do 150.000 maksymalnie. W latach osiemdziesiątych XX w. zmniejszono pojemność do 80.000 i poważnie zastanawiano się, czy ten stadion ma realną przyszłość, biorąc pod uwagę tragedię na Hillsborough. Ostatecznie zdecydowano o szerokiej przebudowie stadionu. Prace zostały rozpoczęte w 1991 r., a zakończone 1999 r.

Co ciekawe, w Glasgow znajdują się jeszcze dwa stadiony, które razem z Hampden tworzą trójkę z największą pojemnością. Chodzi o stadion Celticu – Celtic Park (przydomki – Parkhead, Paradise) o pojemności 60.832 i stadion Rangers – Ibrox Stadium (zwany także Ibrox Park) o pojemności 51.082. Największy stadion Murrayfield o pojemności 67.130 znajduje się w Edynburgu i jest narodowym stadionem rugby (pojemność stadionów za: stadiony.net).

Stroje

Reprezentacja Szkocji tradycyjnie gra w strojach składających się z granatowych koszulek z białymi spodenkami i granatowymi skarpetkami, czyli w barwach najstarszego szkockiego klubu – Queen’s Park Rangers FC, a jednocześnie klubu, który reprezentował Szkocję w pierwszym międzynarodowym.

Sporo zamieszania pod koniec lutego bieżącego roku przyniosła prezentacja wyjazdowych koszulek przewidzianych na mecze eliminacji UEFA Euro 2016:

Szkocka_koszulka_wyjazdowa

Wyjazdowa koszulka reprezentacja Szkocji na mecze el. UEFA Euro 2016.

Źródło: jdsport.co.uk.

Przygotowana przez adidasa określana jest na stronie szkockiej federacji jako "zabawna i nowoczesna interpretacja jednego z najbardziej znanych szkockich wzorów i hołd złożonym barwom lorda Rosebery". (…) Stroje w kolorowe pasy pierwszy raz zostały użyte w 1880 roku i odpowiadały barwom koni wyścigowych należących do Archibalda Philipa Primrose'a, lorda Rosebery. Unikalna kolorystyka była krótko wykorzystywana po drugiej wojnie światowej jako wyjazdowy komplet strojów, teraz szkoccy piłkarze zagrają w nich podczas eliminacji mistrzostw Europy, które w 2016 roku odbędą się we Francji. (…) To nie pierwszy raz, gdy szkoccy fani są zaskakiwani wyglądem wyjazdowych strojów swojej reprezentacji. Ponad 20 lat temu Szkoci w meczach wyjazdowych grali w łososiowych koszulkach. (…) Kibice na Twitterze się z nich śmieją, niektórzy nazywają je "cukierkowymi", innym przypominają lody. "Jeśli to są nowe stroje wyjazdowe, to mam nadzieję, że będą grać swoje mecze daleko stąd" - napisał Tom Duthie, dziennikarz Evening Telegraph.” (cyt. za sport.pl).

Rekordziści

Najwięcej meczów w reprezentacji Szkocji rozegrał Kenny Dalglish. W latach 1972-1987 wystąpił w kadrze 102 razy. Kolejne miejsca zajmują bramkarz Jim Leighton – 91 (w latach 1983-1999), Alex McLeish – 77 (w latach 1980-1993), Paul McStay – 76 (w latach 1984-1997) i Tim Boyd – 72 (1984-1997). Szóstym w tej klasyfikacji, a jednocześnie mającym największe szanse na dostanie się do pierwszej „piątki” spośród ciągle grających jest Kenny Miller – 69 występów (2001-2013). Skoro padło nazwisko Millera, to warto zauważyć, że spośród szerokiej kadry tylko dwóch piłkarzy nie gra na wyspach. Kenny Miller gra w Vancouver Whitecaps FC, występującym w amerykańskiej MLS. Tony Watt gra natomiast w belgijskim Lierse, tyle tylko, że był powoływany na mecze, ale w reprezentacji jeszcze nie zadebiutował.

Najwięcej bramek dla szkockiej reprezentacji (po 30) zdobyli Kenny Dalglish (w latach 1972-1987) i Denis Law (1959-1974). Miejsce na podium zajmuje Hugh Gallacher – 23 (1924-1935), a tuż za nim plasują się Lawrie Reilly – 22 (1949-1957) i Ally McCoist – 19 (1986-1998). Na szóstym miejscu, podobnie jak w klasyfikacji występów jest Kenny Miller – 18 (2001-2013).

Do grona legendarnych szkockich piłkarzy red. Stefan Szczepłek zalicza także Jimmy Johnstone’a – legendę Celticu, Kenny Dalglisha – legendę Celticu i Liverpoolu, Billy Bremnera i Joe Jordana – Leeds i Gordona Strachana – Aberdeen, Manchester United i Leeds. Obecnie najbardziej znanym szkockim piłkarzem jest występujący w Manchesterze United – Darren Fletcher. Znany polskim kibicom powinien być także bramkarz David Marshall (obecnie Cardiff City), którego swego czasu z bramki Celticu „wygryzł” Artur Boruc. Inni znani piłkarze obecnej kadry, to obrońca Alan Hutton (Bolton) i pomocnicy – Scott Brown (Celtic), Charlie Adam (Stoke City), Ross McCormack (Leeds).

Trenerzy reprezentacji Szkocji

W latach 1872-1953 i 1954-1957 szkocką reprezentację prowadził wybrany komitet. Poza tymi okresami było 24 trenerów i tylko jeden z nich nie był Szkotem – Berti Vogts. Niemiec, który poprowadził reprezentację swojej ojczyzny do Mistrzostwa Europy w 1996 r., a cztery lata wcześniej do wicemistrzostwa, zupełnie nie poradził sobie w Szkocji. W 31 meczach osiągnął bilans: 8 zwycięstw, 7 remisów i 16 porażek. Najczęściej Szkoci grali pod wodzą kolegialnego trenera- 254 mecze. Jeśli chodzi o samodzielnych trenerów z największym stażem, to Craig Brown w latach 1993-2002 poprowadził reprezentację w 71 meczach. Niewiele mniej meczy na ławce trenerskiej zaliczyli Jock Stein – 68 (1965-1966 i 1978-1985) i Andy Roxburgh – 61 (1986-1993). Warto wspomnieć, że reprezentację prowadzili także legendarny Matt Busby (2 mecze w 1958) i sir Alex Ferguson (10 meczy w latach 1985-1986).

Obecny selekcjoner Szkotów – Gordon Strachan oprócz tego, że był dobrym piłkarzem jest kojarzony w Polsce z pracy w Celticu Glasgow. Jako menadżer klubu ściągnął na Parkhead Artura Boruca i Macieja Żurawskiego, a w czterech kolejnych sezonach zdobył – 3 tytuły mistrzowskie, 2 Puchary Ligi, Puchar Szkocji i wicemistrzostwo Szkocji. W tamtym czasie Celtic doskonale prezentował się w Lidze Mistrzów.

Mecze z Polską

Przed marcowym meczem Polska – Szkocja obie reprezentacje spotykały się siedem razy. Bilans meczów jest korzystny dla Polski – 3 zwycięstwa, 3 remisy, 1 porażka i bilans bramkowy 10:8. Jedyną wygraną Szkoci zanotowali w 1958 r. na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie (2:1) w pierwszym w historii meczu z reprezentacją Polski. W dwóch ostatnich meczach (1990, 2001) padł remis 1:1, a ostatnią wygraną Polacy odnieśli w 1980 r. w Poznaniu, a zwycięską bramkę zdobył… obecny Prezes PZPN – Zbigniew Boniek. Jako ciekawostkę można dodać fakt, że najwięcej goli (2) w meczach obu reprezentacji zdobyli Collins, Law i Pol, ale wyczyn Law’a zasługuje na wyróżnienie, bowiem między tymi dwoma golami upłynęło pięć lat.

Szkockie kluby, czyli dominacja Celticu i Rangers

Szkocka liga nie należy do najsilniejszych w Europie i jest rozpoznawalna przede wszystkim z powodu dwóch klubów z Glasgow, czyli Celticu i Rangers. Mecze między tymi klubami nazywane są Old Firm Derby. „Szkocka liga zajmuje 24. Miejsce w klasyfikacji UEFA, za naszą ekstraklasą. Jeszcze 6 lat temu była dziesiąta”. (cyt. za „Przeglądem Sportowym”).

Dominacja obu klubów w krajowych rozgrywkach jest widoczna przede wszystkim w lidze. Tytuł mistrza Szkocji (od sezonu 1890/1891) wywalczyło tylko 11 klubów. Rangers wygrali ligę 54 razy, Celtic 45, a kolejne w tej klasyfikacji trzy kluby (Hearts of Midlothian, Hibernian i Aberdeen) zdobyły po 4 mistrzostwa. Łącznie Celci i Rangersi wygrywali ligę w 82,5% spośród wszystkich rozgrywek w historii. Co ciekawe, ostatni raz inny klub niż uczestnicy Old Firm Derby, wygrał ligę szkocką prawie trzydzieści lat temu. Aberdeen triumfował w sezonie 1984/1985.

Trochę mniej prestiżowymi, ale starszymi rozgrywkami jest Puchar Szkocji, zapoczątkowany już w sezonie 1873/1874. Do tej pory zwyciężały w nim 22 kluby. Najczęściej, oczywiście Celtic (36 + 18 finałow) i Rangers (33 + 17 finałów). Kolejna drużyna pod względem liczby triumfów, to także klub ze stolicy Szkocji! Queen’s Park FC wygrał Puchar 10 razy. Celtic i Rangers triumfowali w 55% wszystkich edycji Pucharu Szkocji.

Jeśli chodzi o Puchar Ligi Szkockiej, rozgrywany od sezonu 1946/1947 to wygrało go 14 klubów, a najczęściej Rangers (27 + 7 finałów), Celtic (14 + 15 finałów) i Aberdeen (6). Dwa najsłynniejsze szkockie kluby wygrały to trofeum w 60%.

Warto jeszcze wspomnieć o sukcesach w europejskich pucharach, bo akurat w tej kategorii widoczne są także inne kluby niż dwójka z Glasgow. Celtic jako jedyny szkocki klub wygrał Puchar Europy (1967), a dodatkowo wystąpił w finałach Pucharu Europy (1970) i Pucharu UEFA (2003). Rangers wygrali Puchar Zdobywców Pucharów (1972), a dodatkowo dwukrotnie wystąpili w finale tych rozgrywek (1961, 1967) i raz w finale Pucharu UEFA (2008). Dwa triumfy – w Pucharze Zdobywców Pucharów (1983) i Superpucharze Europy (1984) ma na swoim koncie Aberdeen. Jedynym szkockim klubem, który nie zdobył pucharu, a wystąpił w finale jest – Dundee United. W 1987 r. pomarańczowo-czarni dotarli do finału Pucharu UEFA.

Podsumowanie

Szkoci to solidni piłkarscy rzemieślnicy, bez błysku i bez finezji. Nie grają w czołowych klubach Europy, ale rzetelnie wykonują swoją pracą nie wybijając się ponad przeciętność. Dla Polski w jej obecnej kondycji, to jednak rywal, który wydaje się prezentować zbliżony poziom, niestety…..

 

Źródło: własne, scottishfa.co.uk, hampdenpark.co.uk, fifa.com, uefa.com, stadiumguide.com, eu-football.info, national-football-teams.com, wikipedia.pl, en.wikipedia.org, rp.pl, sport.pl, stadiony.net, jdsport.co.uk, dailyrecord.co.uk. Różne wydania „Przeglądu Sportowego”., w tym „Przegląd Sportowy” z dnia 24 lutego 2014 r., s. 35. S. Szczepłek, Szkocja wraca do Warszawy, „Rzeczpospolita” z dnia 5 marca 2014 r., s. 16.

wtorek, 10 września 2013
Czarnogóra – rywal reprezentacji Polski

Mecz z Czarnogórą jest kolejnym meczem polskiej reprezentacji, który zyskał miano meczu „ostatniej szansy”. Z tą tylko różnicą w porównaniu z poprzednimi takimi meczami, że ten jest naprawdę ostatnią szansą Polaków na zachowanie jakichkolwiek szans na grę w Mistrzostwach Świata w 2014 r.

Kilka słów o Czarnogórze

Czarnogóra jest niepodległym państwem od zaledwie kilku lat. W dniu 21 maja 2006 r. przeprowadzone zostało referendum niepodległościowe, w którym zadeklarowano zerwanie dotychczas istniejącej federacji z Serbią (Serbia i Czarnogóra). Parlament kraju proklamował niepodległość 3 czerwca 2006. Konstytucja została uchwalona 22 października 2007 r. Stolicą kraju jest Podgorica, a walutą euro. Od grudnia 2009 r. Czarnogóra jest kandydatem do NATO, a od grudnia 2010 r. posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej. Kraj zamieszkuje nieco ponad 620 tys. osób, z których 136 tys. mieszka w stolicy. Czarnogóra jest członkiem ONZ i Rady Europy.

Historia

Proklamowanie niepodległości Czarnogóry nastąpiło tuż przed rozpoczęciem piłkarskich Mistrzostw Świata w Niemczach. Wspólna reprezentacja Serbii i Czarnogóry odpadła z turnieju po trzech grupowych porażkach – z Holandią (0:1), Argentyną (0:6) i Wybrzeżem Kości Słoniowej (2:3). Ten ostatni mecz, rozegrany 21 czerwca 2006 r. był ostatnim meczem tej reprezentacji, której miejsce w strukturach UEFA i FIFA zajęła Serbia.

Czarnogórski Związek Piłki Nożnej (czarnog. Fudbalski savez Crne Gore) powstał 8 marca 1931 r., ale aż do roku 2006 był członkiem Jugosłowiańskiego Związku Piłki Nożnej, a później Związku Piłkarskiego Republiki Jugosławii i Związku Piłkarskiego Serbii i Czarnogóry. Pierwszym prezesem związku został legendarny piłkarz Dejan Savićević, który występował m.in. w Crvenie Zveździe Belgrad, AC Milan i Rapidzie Wiedeń.

We wrześniu 2006 r. Czarnogórski Związek wystąpił z wnioskiem o przyjęcie w skład członków FIFA. W październiku 2006 r. czarnogórska federacja otrzymała tymczasowe członkowstwo UEFA, a pełnoprawne w dniu 26 stycznia 2007 r. Następnie w dniu 31 maja 2007 r. Czarnogórcy zostali przyjęci jako 208. członek FIFA.

Pierwszy oficjalny mecz Czarnogóra rozegrała 24 marca 2007 r. w Podgoricy, a jej rywalem byli Węgrzy. Czarnogóra wygrała 2:1, a strzelcem pierwszego gola dla tej reprezentacji był Mirko Vućinić. Pierwszy mecz eliminacyjny Czarnogórcy rozegrali 6 września 2008 r. w Podgoricy z Bułgarią (2:2). Najwyższe zwycięstwo odnieśli w zeszłym roku, gdy 11 września rozgromili w Serravalle reprezentację San Marino 6:0. Dwie najwyższe porażki to 0:4 z Rumunią (Bukareszt, 31 maja 2008 r.) i Ukrainą (Podgorica, 7 czerwca 2013 r.).

Czarnogórski_Związek_Piłki_Nożnej

Logo Czarnogórskiego Związku Piłki Nożnej.

Źródło: barinfo.co.me.

Ranking

W rankingu FIFA (stan na 8 sierpnia 2013 r.) Czarnogóra zajmuje 28. miejsce. Dla porównania Polska jest na 72. miejscu. Najwyższe miejsce Czarnogóra zajmowała w lipcu 2011 r. – 16., zaś najniższe, gdy została przyjęta do FIFA. Od czerwca do sierpnia 2007 r. okupowała ostatnie – 199. miejsce.

Sukcesy

Największym sukcesem Czarnogórców wydają się mecze barażowe z Czechami o UEFA Euro 2012, a także trzy remisy z Anglikami w meczach eliminacyjnych mistrzostw Europy i świata.

Mecze eliminacyjne

Czarnogórcy debiutowali w eliminacjach do Mistrzostw Świata w RPA 2010, ale nie był to wymarzony debiut i w swojej sześciozespołowej grupie Czarnogórcy wyprzedzili tylko Gruzinów, a wyniki były mizerne. Z Gruzją bezbramkowo zremisowali na wyjeździe i wygrali 2:1 u siebie. Z Włochami dwa razy przegrali – 1:2 i 0:2, zaś z Cyprem (2:2, 1:1) i Irlandią (0:0, 0:0) dwa razy zremisowali. Do tego zremisowali (2:2) i przegrali (1:4) z Bułgarią. Najlepszymi strzelcami (po 3 gole) byli – Mirko Vučinić, Dejan Damjanović i Stevan Jovetić.

W eliminacjach do UEFA Euro 2012 Czarnogórcy pokonali po 1:0 Walię (u siebie), Bułgarię (na wyjeździe) i Szwajcarię (u siebie), a następnie zremisowali bezbramkowo na Wembley. Na półmetku rozgrywek byli więc liderami swojej grupy, ale z następnych czterech meczów nie wygrali żadnego! Zremisowali 2:2 z Bułgarią (u siebie), przegrali 1:2 z Walią (na wyjeździe), zremisowali 2:2 z Anglią (u siebie) i przegrali 0:2 ze Szwajcarią na wyjeździe. W grupie zajęli jednak drugie miejsce wyprzedzając o jeden punkt Szwajcarów. W barażu dwukrotnie przegrali z Czechami – 0:2 (na wyjeździe) i 0:1 (u siebie). Najwięcej bramek (po dwie) zdobyli Mirko Vučinić i Elsad Zverotić.

W trwających eliminacjach do Mistrzostw Świata w Brazylii, Czarnogórcy rozpoczęli do remisu 2:2 z Polską (u siebie). Następnie przyszła seria czterech zwycięstw, po których reprezentacja „Dzielnych Orłów” zacięła się. Czarnogórcy pokonali 6:0 San Marino (na wyjedzie), Ukrainę 1:0 (na wyjeździe), San Marino 3:0 (u siebie), 1:0 Mołdawię (na wyjeździe). Następnie zremisowali 1:1 na Wembley i kompromitująco przegrali aż 0:4 u siebie z Ukrainą. Najwięcej bramek (4) zdobył do tej pory Andrija Delibašić, po 2 gole zdobyli: Mirko Vučinić, Fatos Bećiraj, Elsad Zverotić i Dejan Damjanović.

Rekordy piłkarzy

Najwięcej meczów w reprezentacji Czarnogóry rozegrał Simon Vukčević – 42, ale niewiele mniej mają na koncie Elsad Zverotić i Mirko Vučinić – 37. Natomiast najwięcej bramek zdobył wspomniany już Mirko Vučinić – 15. Kolejnymi piłkarzami w tej klasyfikacji są Stevan Jovetić – 10 i Radomir Đalović – 7.

Prva crnogorska fudbalska liga

Liga czarnogórska rozgrywa swoje mecze od sezonu 2006/2007. Do tej pory rozegrano siedem sezonów. Najwięcej tytułów mistrzowskich (po dwa) zdobyły drużyny Budućnost Podgorica i Mogren Budva. Jeden tytuł mistrzowski wywalczyły trzy drużyny – Rudar Pljevlja, Zeta Golubovci i Sutjeska Nikšić. Najczęściej na podium stawała drużyna Buducnostu, która jeśli nie zdobywała tytułu, to zdobywała wicemistrzostwo (pięć razy)

Puchar Czarnogóry

Puchar Czarnogóry, podobnie jak liga jest rozgrywany od sezonu 2006/2007. Najwięcej Pucharów (trzy) wywalczyła drużyna Rudar Pljevlja. Dwa Puchary zdobył Budućnost Podgorica, a po jednym Čelik Nikšić, Mogren Budva i OFK Petrovac.

Stadion Pod Goricom

Reprezentacja Czarnogóry rozgrywa swoje mecze na jedynym czarnogórskim stadionie, który spełnia wymogi UEFA, czyli na Stadionie Pod Goricom. Czarnogórcy rozegrali na tym stadionie wszystkie 27 dotychczasowych spotkań, gdy występowali jako gospodarz. Poza tym, stadion jest miejscem rozgrywania finału Pucharu Czarnogóry. Do tej pory rozegrano na nim wszystkie siedem edycji. Na co dzień Stadion Pod Goricom jest obiektem domowym drużyny FK Budućnost Podgorica, ale w latach 1953 – 1997 gospodarzem obiektu była także drużyna FK Mladost Podgorica. Obecnie rozgrywa swoje mecze na innym stadionie w Podgoricy – Stadion Cvijetni Brijeg.

W związku z tym, że obiekt spełnia wymogi UEFA inne czarnogórskie kluby rozgrywają tutaj swoje mecze w europejskich pucharach. Dlatego obiekt ten znają piłkarze Śląska Wrocław. W zeszłym roku grali tutaj z Budućnost Podgorica w eliminacjach Ligi Mistrzów, a w tym roku z… FK Rudar (Pljevlja) w eliminacjach Ligi Europy.

W trakcie II wojny światowej w Podgoricy stacjonowali włoscy żołnierze, którzy grali w piłkę nożną na terenie dzisiejszego stadionu. Boisko pozostało, a po wojnie dobudowano trybuny. W 1954 r. obiekt spłonął, ale został odbudowany. „W latach 1980. pojawiła się koncepcja dokończenia obiektu tak, by miał trybuny na 32 tys. widzów, jednak nigdy nie została zrealizowana. Zapotrzebowanie było, bowiem w czasach ligi jugosłowiańskiej stadion był prawie zawsze zapełniony do granic. W całej dekadzie udało się jednak tylko postawić maszty oświetleniowe (1989).” (cyt. za stadiony.net). Następnie stadion podlegał kolejnym renowacjom w ramach których dobudowano wyższe poziomy trybun.

Stadion_Pod_Goricom

Źródło: stadiony.net.

Rekord frekwencji nie padł jednak we wspomnianych latach osiemdziesiątych XX wieku, tylko 21 sierpnia 1975 r., gdy mecz ligi jugosłowiańskiej FK Budućnost - NK Hajduk Split (1:2) oglądało 20 tys. widzów. Chociaż wszystkie miejsca na stadionie są miejscami siedzącymi, to pojemność (w zależności) od źródła wynosi 12 tys., 15 tys., jak również 17 tys. Z publikacji UEFA wynika, że pojemność stadionu wynosi 12 tys.

Obecnie „w budynku stadionu znajduje się siedziba czarnogórskiego związku. Pozostałe lokale są wynajmowane na rozmaite działalności usługowo-handlowe. Futbolowi działacze sąsiadują m.in. z kilkoma biurami podróży (…) W tym samym miejscu znajdują się też szkoła języków obcych, biuro księgowe, męski salon fryzjerski, sklepy sportowe oraz z papierosami, a także stołeczna turystyczna organizacja z wielkim, choć podniszczonym zdjęciem Podgoricy (…) Problemem wydaje się być brak parkingów wokół stadionu. Tuż za trybuną prasową znajduje się jeden, ale niewielki. Trochę dalej jest tzw. park leśny Gorica” (cyt. za sportowefakty.pl). Duża liczba rozgrywanych meczy sprawiła, że murawa na stadionie była w fatalnym stanie, ale w ciągu ostatniego roku znacznie poprawiono stan murawy.

Piłkarze

Najbardziej znanym czarnogórskim piłkarzem jest Mirko Vučinić, który w sierpniu 2011 r. przeszedł z AS Roma do Juventusu Turyn za 15 mln euro. Cztery lata wcześniej Roma zapłaciła za tego piłkarza US Lecce – 19,5 mln euro. Obecnie jest wyceniany na ponad 20 mln euro. Drugi najbardziej znany czarnogórski piłkarzy to Stevan Jovetić (Manchester City FC, Anglia), za którego Manchester City zapłacił Fiorentinie aż 26 mln euro. Pięć lat temu Fiorentina zapłaciła Partizanowi Belgrad 8 mln euro, co już wydawało się kwotą niebotyczną.

W kadrze na mecz z Polską znalazło się 25 piłkarzy, ale tylko jeden gra w lidze czarnogórskiej – Ivan Janjušević (FK Sutjeska). Pozostali piłkarze reprezentują ligi: rosyjską (5), włoską (3), serbską (3), turecką (2), francuską, angielską, niemiecką, holenderską, chorwacką, szwajcarską, austriacką, węgierską, a nawet kazachską, mołdawską i koreańską (po jednym piłkarzu). Zabrakło przedstawiciela polskiej ekstraklasy, ale kilku reprezentantów Czarnogóry występowało w Polsce:

- Luka Pejović 23 mecze i 1 gol (37 ligowych meczy dla Jagielloni w latach 2011-2013).

- Mladen Kascelan 18 meczy (75 meczy i 2 gole w ekstraklasie w latach 2007-2011 w barwach ŁKS Łódź i Jagielloni Białystok, a także 2 mecze w I lidze dla ŁKS),

- Dejan Ognjanović 6 meczy (16 ligowych meczy dla ŁKS Łódź w sezonie 2008/2009 i 10 meczy jesienią 2009 w I lidze),

- Marko Ćetković 5 meczy w reprezentacji (28 meczów ligowych w barwach Jagielloni i Podbeskidzia Bielsko-Biała w latach 2011-2012).

Poza tym, w młodzieżowej reprezentacji Czarnogóry występowali:

- Ermin Seratlić pozostaje piłkarzem Jagiellonii (26 meczy i 3 gole w 2011 r.), ale jest wypożyczony do FK Mladost Podgorica,

- Vladimir Boljević występuje w Cracovii od wiosny 2011 r. w tym czasie rozegrał w ekstraklasie 40 mecze strzelając 2 gole, a w I lidze 32 mecze, w których zdobył 15 goli,

- Veljko Batrović występuje w Widzewie Łódź od 2011 r., a w ekstraklasie rozegrał 11 meczy i zdobył 1 gola,

- bramkarz Pavle Velimirović (20 meczy w ŁKS Łódź w sezonie 2011/2012).

Najwięcej występów w ekstraklasie zaliczył Veselin Đoković, który w latach 2000-2007 rozegrał w ekstraklasie 88 meczy strzelając w nich 4 gole – w barwach czterech klubów (Pogoń, Amica, Legia, Korona). Žarko Belada w latach 2005-2007 reprezentował Wisłę Płock w ekstraklasie (67 meczy, 4 gole), a w sezonie 2008 r. w I lidze (12 meczy, 1 gol).

Warto dodać, że trzy kluby są wyjątkowo przyjazne Czarnogórcom. W Jagielloni oprócz wspomnianych Pejovica, Kascelana, Cetkovica i Seratilica grał jeszcze Damir Kojašević, co łącznie daje 5 piłkarzy. W Wiśle Płock (Belada, Marko Čolaković, Nikola Mihailović i Mitar Peković) i ŁKS Łódź występowało czterech piłkarzy (Kascelan, Ognjanović, Velimirović oraz tylko na rezerwie - Saša Ivanović). Co ciekawe, obcokrajowiec, który może pochwalić się największą liczbą meczy w ekstraklasie spośród wszystkich jeszcze występujących – Miroslav Radović (196 meczy) jest Serbem, ale posiada również paszport czarnogórski.

Trener

Obecnie trenerem jest Branko Brnović, były piłkarz Buducnostu, Partizana i Espanyolu Barcelona. Jego poprzednikiem był Chorwat – Zlatko Kranjčar, natomiast pierwszym historycznym trenerem czarnogórskiej kadry – Zoran Filipović. Asystentem Brnovica jest były napastnik klubów hiszpańskich (m.in. Espanyol, Celta, Osasuna) i reprezentacji Serbii - Savo Milošević.

Mecze z Polską

Reprezentacja Czarnogóry do tej pory rozegrała z Polską tylko jeden mecz w eliminacjach do Mistrzostw Świata w Brazylii. 7 września 2012 r. w Podgoricy padł remis 2:2. Bramki dla gospodarzy zdobyli: Drinčić i Vucinić, a dla Polski: Błaszczykowski i Mierzejewski.

Podsumowanie

Czarnogórcy są tak samo nieobliczalni, jak wrześniowa pogoda. U siebie zaciekle atakują, a na wyjeździe przeistaczają się w zupełnie inną drużynę, która gra tylko z kontry. To jednak nie zmienia faktu, że są niezwykle groźni i ich awans do dużej imprezy, podobnie zreszta jak w przypadku Bośniaków, wydaje się tylko kwestą czasu.

 

Źródła: własne, 90minut.pl, stadiony.net, sportowefakty.pl, barinfo.co.me, transfermarkt.pl, pl.wikipedia.org, en.wikipedia.org. UEFA, First Division Clubs in Europe 2012/2013, s. 76 – dostępne w internecine: uefa.com. M. Dobosz, Mogło być znacznie gorzej, „Przegląd Sportowy” z dnia 1 sierpnia 2011 r., s. 12-13.

wtorek, 26 marca 2013
San Marino – rywal reprezentacji Polski

Po bolesnej porażce z Ukrainą reprezentacja Polskich piłkarzy zmierzy z reprezentacją San Marino, z którą nie ma prawa stracić punktów. San Marino w całej swojej historii wygrało tylko jeden mecz…

Kilka słów o San Marino

San Marino jest uważane za najstarszą republikę świata. Została utworzona w 301 r. przez Świętego Marinusa, który uciekając przed prześladowcą chrześcijan – cesarzem rzymskim Dioklecjanem ukrył się na szczycie Monte Titano (najwyższe z siedmiu wzgórz San Marino – 749 m n.p.m.), gdzie założył wspólnotę chrześcijańską. Do 1463 r. obszar San Marino składał się jedynie z Monte Titano. Niedługo później został rozszerzony i od tamtej pory pozostaje bez zmian. W 1600 r. San Marino przyjęło pisaną konstytucję. W trakcie II wojny światowej pozostało neutralne nawiązując do historycznej gościnności i gotowości do udzielania prawa do azylu i pomocy osobom prześladowanym.

San Marino jest włoską enklawą – jedynym państwem w Europie, którego terytorium jest całkowicie otoczone przez jedno, obce państwo. Z włoskimi regionami Emilia-Romania i Marche graniczy na odcinku 39 km. Powierzchnia San Marino (61,6 km2) czyni je jednym z najmniejszych państw Europy. Mniejsze są tylko Watykan i Monako. Obecnie San Marino zamieszkuje prawie 32 tys. osób.

Historia

Sanmaryński Związek Piłki Nożnej (Federazione Sammarinese Gioco) powstał już 1931 r., ale utworzenie reprezentacji zajęło ponad pięćdziesiąt lat. W tym czasie San Marino było reprezentowane w rozgrywkach ligi włoskiej przez kluby, o czym mowa poniżej. Reprezentacja zadebiutowała w nieoficjalnym meczu z reprezentacją olimpijską Kanady, przegranym 0:1 w Serravalle, 23 sierpnia 1986 r. Następnie, we wrześniu 1987 r. wzięła udział w Igrzyskach Śródziemnomorskich w Aleppo w Syrii, gdzie bezbramkowo zremisowała z Libanem i przegrała z Syrią 0:3 oraz z Turcją 0:4. Pierwszy oficjalny mecz zagrała dopiero cztery lata później. 14 listopada 1990 r. San Marino przegrała w Serravalle ze Szwajcarią 0:4. Pierwsze i jak do tej pory jedyne (!!!) zwycięstwo San Marino odniosło w 65. oficjalnym meczu, gdy 28 kwietnia 2004 r. pokonało Liechtenstein 1:0. Najwyższą porażkę San Marino zanotowało 6 września 2006 r. przegrywając w Serravalle z Niemcami 0:13. Poza tym jeszcze czterokrotnie w historii przegrywało wynikiem dwucyfrowym. Były to porażki: z Norwegią 0:10 (Oslo, 1992, el. MŚ), Belgią 1:10 (Bruksela, 2001, el. MŚ), Polską 0:10 (Kielce, 2009, el. MŚ) i Holandią 0:11 (Eindhoven, 2011, el. UEFA EURO 2012).

San_Marino_-_rywal_reprezentacji_Polski_(1)

Logo Sanmaryńskiego Związku Piłki Nożnej.

Źródło: gmkfreelogos.com.

W 116 meczach reprezentacja San Marino odniosła jedno zwycięstwo, 3 remisy i 112 porażek, przy bilansie bramkowym 19-490 (-471). Reprezentacja San Marino najczęściej (po 6 meczy) grała z Belgią (6 porażek, bramki 3:30), Holandią (6 porażek, bramki 0:39). Polską (6 porażek, bramki 0:19) i Szkocją (6 porażek, bramki 0:19). Po dzisiejszym meczu okaże się, że reprezentacja San Marino najczęściej grała z Polską.

San Marino nigdy nie wygrało w meczu eliminacji Mistrzostw Świata bądź Europy. Poza tym, pobiło europejski rekord 20 meczów bez strzelonego gola (między październikiem 2008 r. a sierpniem 2012 r.).

Ranking

W rankingu FIFA San Marino zajmuje ostatnie – 207. miejsce razem z reprezentacjami Bhutanu oraz Wysp Turks i Caicos. Najwyższe miejsce San Marino zajmowało we wrześniu 1993 r. – 118.

Sukcesy

Każdy mecz, w którym San Marino nie przegrywa jest sukcesem. Największym pozostaje jedyne zwycięstwo – z Liechtenstein 1:0 (Serravalle, 2004). Sukcesem są także trzy remisy – z Turcją 0:0 (Serravalle, 1993, el. MŚ), Łotwą 1:1 (Ryga, 2001, el. MŚ) i Liechtensteinem 2:2 (Vaduz, 2003). Poza tym, San Marino bezbramkowo zremisowało w nieoficjalnych meczach z Libanem (Aleppo, 1987) i Watykanem (2006).

Rekordy piłkarzy

Najwięcej meczów w kadrze San Marino rozegrał Damiano Vannuci – 68 (od 1996 r.), Simone Bacciocchi – 58 (od 1998 r.) i Andy Selva – 57 (od 1998 r.). Najwięcej bramek zdobył Andy Selva – 8. Pozostałe 11 goli, które zdobyła reprezentacja San Marino zostało strzelonych przez Manuela Maraniego (2) i dziewięciu innych piłkarzy, którzy zanotowali po jednym golu.

Campionato Sammarinese di Calcio

Amatorska liga San Marino została utworzona 2 października 1985 r. a pierwszym historycznym mistrzem w sezonie 1985/1986 została drużyna S.C. Faetano. Początkowo drużyny grały na dwóch szczeblach rozgrywek (Serie A1, Serie A2). Od 1996 r. ligę podzielono na dwie grupy nazywane Girone A i Girone B. Pierwsze trzy drużyny z obu grup awansują do fazy play-off, w której rywalizują o mistrzostwo dające prawo gry w eliminacjach Ligi Mistrzów. Najwięcej tytułów mistrzowskich wywalczyła drużyna S.P. Tre Fiori – 7. F.C. Domagnano wygrało ligę 4 razy, zaś trzy inne drużyny (S.C. Faetano, S.S. Folgore Falciano Calcio i S.S. Murata) po 3 trzy razy. Liga San Marino w rankingu UEFA zajmuje 52. (przedostatnie) miejsce, na zmianę z (ostatnią obecnie) ligą Andory.

Coppa Titano

Puchar San Marino po raz pierwszy został rozegrany w 1937 r., ale do 1965 r. rozegrano tylko sześć edycji. Od 1965 r. jest już rozgrywany corocznie. Najczęściej Puchar San Marino wywalczyła drużyna A.C. Libertas – 10 razy. F.C. Domagnano wywalczyło Puchar ośmiokrotnie, zaś S.P. Tre Fiori sześciokrotnie.

Trofeo Federale

Superpuchar San Marino rozgrywany jest od 1986 r. Najczęściej były wygrywany przez S.P. Tre Fiori – 4 razy. Trzykrotnie wygrywało go pięć innych drużyn (S.P. La Fiorita, A.C. Libertas, F.C. Domagnano, S.S. Cosmos i S.S. Murata).

San Marino Calcio

W 1960 r. FSGC założyła klub S.S Serenissima (Societa Sportiva Serenissima) w celu reprezentowania San Marino w lidze włoskiej. W drużynie grali zarówno piłkarze z Włoch, jak i z San Marino. W 1973 r. połączył się z S.S. Juvenes i tak powstała drużyna A.C. San Marino, która w sezonie 1988/1989 przyjęła nazwę San Marino Calcio. Największym sukcesem pozostaje awans w sezonach 2004/2005 i 2011/2012 do Lega Pro Prima Divicione (dawna Serie C1). W tym sezonie San Marino Calcio rywalizuje m.in. z Lecce i nie straciło jeszcze szans na grę w play-off umożliwiającym awans do Serie B!

W 1959 r. powstał inny klub, którego celem było występowanie we włoskiej lidze – Libertas-Tre Penne (obecne A.C. Libertas). Klub także był sponsorowany przez FSGC, ale federacja nie była jego właścicielem. Obecnie San Marino Calcio jest jedynym profesjonalnym klubem Republiki San Marino. Warto dodać, że w 2000 r. powstał klub A.C. Juvenes/Dogana, który do sezonu 2006/2007 łączył występy w lidze San Marino i niskich ligach włoskich.

Stadio Olipico i inne stadiony

Reprezentacja San Marino rozgrywa swoje mecze na Stadio Olimpico w Serravelle. Stadion został otwarty w 1969 r., ma miejsce dla 7 tys. widzów i boisko w wymiarach 105 X75 m. Swoje mecze rozgrywa na nim także drużyna San Marino Calcio.

San Marino rozegrało także dwa mecze na stadionie poza granicami kraju. W 1993 r. w eliminacjach do Mistrzostw Świata 1994 podjęła Holandię (0:7) i Anglię (1:7) na Stadio Renato Dall’Ara w Bolonii. W tym drugim meczu David Gualteri został najszybszym strzelcem oficjalnego meczu pod egidą FIFA, bowiem pokonał angielskiego bramkarza już w dziewiątej sekundzie!

Kluby piłkarskie San Marino nie są właścicielami stadionów piłkarskich, dlatego pięć stadionów stanowi na zmianę miejsce rozgrywania meczy poszczególnych drużyn. Należą do nich stadiony w następujących miastach: Domagnano (dwa stadiony – miejski i Fonte dello’Ovo), Fiorentino, Serravalle i Dogana (w obszarze prowinicji Serravalle). Niektóre mecze rozgrywane są także na Stadio Olimpico w Serravelle, a już obligatoryjnie mecze finałowe play-off i mecze w europejskich pucharach.

Piłkarze

Piłkarze reprezentujący San Marino grają przede wszystkim w rodzimej lidze. W obecnej kadrze znajduje się zaledwie trzech piłkarzy, którzy występują poza granicami kraju – w niższych ligach włoskich. Nalezą do nich pomocnicy Mirko Palazzi (Rimini) i Matteo Coppini (Campitello) i napastnik Andy Selva (Fidene), który grał w trzeciej lidze włoskiej w takich klubach jak Padova i Hellas Verona. Selva dwukrotnie awansował do Serie B (z Sassuolo i Hellas Veroną), ale po awansie zmieniał klub.

W styczniu 2006 r. Piłkarska Federacja San Marino uznała Massimo Boniniego najlepszym piłkarzem w historii San Marino. Bonini jest jedynym piłkarzem z tego kraju, który zagrał w meczu finałowym w europejskich pucharach. We wczesnych latach 80-tych reprezentował Włochy, a w latach 1981-1988 grał dla Juventusu Turyn. Między1990 a 1995 r. wystąpił 19 razy w kadrze San Marino.

W sierpniu 2011 r. „Przegląd Sportowy” uznał, że największą gwiazdą reprezentacji San Marino jest bramkarz – Aldo Simoncini, który znajdował się w szerokiej kadrze klubu Serie A – Cesenie. Był też w składzie Modeny, ale w obu klubach nie zagrał w oficjalnym meczu. Wtedy wyceniany był na 100 tys. euro. Obecnie transfermarkt.de wycenia go na 25 tys. euro. Najlepszy strzelec reprezentacji – Andy Selva według tego portalu jest warty 50 tys. euro, a w 2006 r., gdy reprezentował Padovę jego wartość wynosiła 300 tys. euro.

Trener

Giampaolo Mazza prowadzi reprezentację San Marino od… 1998 r.! Jest najdłużej pracującym trenerem w Europie. Mazza (prywatnie nauczyciel WF) podkreśla, że ranking nie jest ważny dla jego piłkarzy, a wyniki i statystyki są tak złe, że nie martwią się nimi. W jego opinii awans do turnieju mistrzowskiego jest niemożliwy i jego piłkarze o tym wiedzą, dlatego ich nadzieją pozostaje osiągnięcie jednego albo dwóch dobrych rezultatów na wyjeździe a głównym celem pozostaje wygranie oficjalnego meczu.

Mecze z Polską

Reprezentacja San Marino do tej pory rozegrała z Polską sześć meczy i wszystkie przegrała (bilans bramkowy: 0:23). Bramki dla reprezentacji Polski zdobyło piętnastu piłkarzy. Najwięcej bramek w meczach Polski z San Marino zdobył Euzebiusz Smolarek – 5.

28.04.1993, Łódź: Polska – San Marino 1:0 (Bramka: Furtok) – el. MŚ.

19.05.1993, Serravalle: San Marino – Polska 0:3 (Leśniak 2, K.Warzycha) – el. MŚ.

07.09.2002, Serravalle: San Marino – Polska 0:2 (P.Kaczorowski, Kukiełka) – el. Euro.

02.04.2003, Ostrowiec Świętokrzyski: Polska – San Marino 5:0 (Kuźba 2, Szymkowiak, Kosowski, Karwan) – el. Euro.

10.09.2008, Serravalle: San Marino – Polska 0:2 (Smolarek, R.Lewandowski) – el. MŚ.

01.04.2009, Kielce: Polska – San Marino 10:0 (Smolarek 4, Boguski 2, R. Lewandowski, Jeleń, M. Lewandowski, Saganowski) – el. MŚ.

Trzy z tych meczów miały szczególne znaczenie. W pierwszym, historycznym meczu między obydwiema reprezentacjami, Polacy wygrali na stadionie Widzewa, po golu, który w 70. minucie zdobył Jan Furtok. Poza minimalnym zwycięstwem nie byłoby nic ciekawego w tej informacji, gdyby nie fakt, że po dośrodkowaniu Romana Koseckiego, Furtok zagrał piłkę ręką! Powtórki telewizyjne nie pozostawiały żadnych wątpliwości, że Furtok zdobył gola ręką.

San_Marino_-_rywal_reprezentacji_Polski_(2)

Kwiecień 1993 r. – Jan Furtok strzela San Marino bramkę za pomocą… ręki!

Źródło: sport.tvp.pl.

W mecz rozegranym w 2008 r. już w 4. minucie przy wyniku 0:0 goście wykonywali rzut karny, ale strzał Andy Selvy obronił Łukasz Fabiański, a później Polacy strzelili dwa gole.

San_Marino_-_rywal_reprezentacji_Polski_(3)

Wrzesień 2008 r. – Łukasz Fabiański broni rzut karny wykonywany przez Andy Selvę.

Źródło: 80sec.info.

W ostatnim meczu obu reprezentacji rozegranym na Prima Aprilis 2009 r. Polacy pokonali San Marino aż 10:0, tyle tylko, że strzelenie tylu goli, po porażce z Irlandią Północną 2:3 nie miało żadnego znaczenia.

San_Marino_-_rywal_reprezentacji_Polski_(4)

Kwiecień 2009 r. – Tablica wyników na stadionie w Kielcach.

Źródło: chomikuj.pl.

Podsumowanie

Opisując reprezentację Andory przed meczem z Polską (tutaj), zwracałem uwagę, że Andorczycy grają mało meczów sparingowych, praktycznie same eliminacyjne i dodatkowo nie mierzą się z reprezentacjami o podobnym poziomie. W przypadku reprezentacji San Marino jest podobnie, ale tylko w pierwszym aspekcie. Spośród 116 meczów oficjalnych aż 98 to były mecze rozgrywane w eliminacjach do mistrzostw. Dziewięć meczów sparingowych rozegrano z następującymi drużynami – Włochy (0:4, Cesena), Mołdawia (0:1), Estonia (0:1), Liechtenstein (2:2, Vaduz), Liechtenstein (1:0), Albania (0:3), Liechtenstein (0:1) i Malta (2:3). Jak widać federacja San Marino stara się umożliwić swoim piłkarzom grę z rywalami, którzy są w zasięgu San Marińczyków. Stąd też aż sześć meczy rozegrano u siebie.

Co ciekawe, z San Marino już dwa gole (a w tym w debiucie) zdobył Robert Lewandowski, który od meczu otwarcia UEFA EURO 2012 nie może zdobyć gola w dziewięciu kolejnych meczach. Może mecz z San Marino jest szansą na przełamanie?

 

Źródła: własne, fifa.com, uefa.com, rssf.com, 90minut.pl, gmkfreelogos.com, fsgc.sm, transfermarkt.de en.wikipedia.org, wikipedia.pl, sport.tvp.pl, chomikuj.pl, 80sec.info. M. Dobosz, Mogło być znacznie gorzej, „Przegląd Sportowy” z dnia 1 sierpnia 2011 r., s. 12-13.

piątek, 22 marca 2013
Ukraina – rywal reprezentacji Polski

Reprezentacja Ukrainy, która w dniu dzisiejszym stanie naprzeciwko polskiej kadry niewątpliwie znajduje się w kryzysie. O ile liga jest coraz silniejsza, o tyle kadra coraz słabsza. Nie oznacza to jednak, że kontynuatorzy kariery Olega Błochina i Andrija Szewczenki położą się na boisku i będą oczekiwali na najmniejszy wymiar kary. Tym bardziej, że mecz z Polską jest ostatnią szansą na włączenie się przez Ukrainę do walki o udział w Mistrzostwach Świata w Brazylii w 2014 r.

Historia

Ukraiński Związek Piłki Nożnej (ukr.: ФФУ – Федерація Футболу України, FFU – Federacija Futbołu Ukrajiny) został założony w dniu 13 grudnia 1991 r., a już w następnym roku Ukraina przystąpiła do UEFA i FIFA. Siedzibą związku jest Kijów. Obecnie zarejestrowanych jest na Ukrainie 692 tys. piłkarzy.

Ukraina_-_rywal_reprezentacji_Polski_(1)

Logo Ukraińskiego Związku Piłki Nożnej.

Źródło: ffz.org.ua.

W pierwszym historycznym meczu reprezentacja niepodległej Ukrainy przegrała 29 kwietnia 1992 r. w Użhorodzie z Węgrami 1:3. Najwyższe zwycięstwo 6:0, Ukraina odniosła w meczach z Azerbejdżanem (Kijów, 15 sierpnia 2006 r.) i Andorą (Andora La Valetta, 14 października 2009 r.). Najwyższą porażkę 0:4, Ukraińcy ponieśli w meczach z Chorwacją (Zagrzeb, 25 marca 1995 r.), Hiszpanią (Lipsk, 14 czerwca 2006 r., MŚ) i Czechami (Praga, 6 września 2011 r.).

Reprezentacja Ukrainy rozegrała 184 oficjalne mecze, z których 79 wygrała, 54 zremisowała i 52 przegrała przy bilansie bramkowym 245:189 (+56). Najczęściej rywalami Ukrainy – po 8 razy były reprezentacje Armenii (5 zwycięstw, 3 remisy, bramki 17:8) i Gruzji (5 zwycięstw, 3 remisy, bramki 14:5). Poza tym, Ukraińcy siedmiokrotnie grali z Białorusią, Chorwacją, Francją, Włochami, Litwą, zaś sześć razy z Anglią, Grecją i Turcją. Jeśli chodzi o czołowe drużyny, to Ukraińcy wygrali tylko z Anglią, Portugalią i Rosją, zaś nigdy nie odnieśli zwycięstwa w meczach z Brazylią, Hiszpanią, Włochami, Niemcami, Holandią i Francją. Poza tym, nigdy nie grali z Argentyną.

Ranking FIFA

W rankingu z 14 marca 2013 r. Ukraina zajmuje 48. miejsce, niewiele wyższe niż Polska, która jest na 61. miejscu. Najwyższe miejsce w historii Ukraina zajmowała w lutym 2007 r. – 11., zaś najniższe we wrześniu 1993 r. – 132. Dla porównania najwyższe miejsce reprezentacji Polski – 16. (wrzesień 2007 r.), zaś najniższe – 75. (marzec 2012 r.).

Sukcesy

Największymi sukcesami reprezentacji Ukrainy jest ćwierćfinał Mistrzostw Świata w 2006 r. i udział w UEFA EURO 2012 (Ukraina jako współgospodarz była zwolniona z eliminacji). Co ciekawe, wielki ekspert uważany za jedną z najbardziej wpływowych osób dla polskiego piłkarstwa – Mateusz Borek ocenił dla „Przeglądu Sportowego” Ukrainę przed mistrzostwami w Niemczech następująco: „Nie sądzę, aby drużyna, ta mimo zdominowania grupy eliminacyjnej z Turcją, Danią i Grecją mogła zrobić furorę na boiskach Niemiec (…) Ewentualny awans to maksimum możliwości. Reprezentacji Ukrainy brakuje doświadczenia w takich imprezach (…)”.

Ukraińcy odnieśli dużo sukcesów w piłce młodzieżowej i juniorskiej. Należą do nich: wicemistrzostwo Europy U-21 (2006), mistrzostwo (2009) i wicemistrzostwo Europy U-19 (2000), a także wicemistrzostwo Europy U-17 (1994). Poza tym, w futsalu Ukraińcy dotarli do półfinału mistrzostw świata (1996) i dwukrotnie do finału mistrzostw Europu (2001, 2003). Ukraińcy zdobyli także mistrzostwo Europy w beach soccerze w 2011 r.

Do sukcesów należy zaliczyć także organizację z Polską turnieju finałowego UEFA EURO 2012, w czym zasługa (byłego już) prezesa ukraińskiego Związku Piłki Nożnej, a jednocześnie członka Komitetu Wykonawczego UEFA – Hyorhija Surkisa. Ale czy ktoś jeszcze pamięta, że Surkis był prezesem Dynama Kijów, które w 1995 r. zostało wykluczone z Ligi Mistrzów po oskarżeniach hiszpańskiego sędziego Lopeza Nieto? Po pierwszym meczu grupowym, wygranym przez Dynamo z Panathinaikosem Ateny 1:0, Nieto poinformował piłkarską unię, że działacze ukraińskiego klubu chcieli przekupić go futrami…

Rekordy piłkarzy

Najwięcej meczy w reprezentacji Ukrainy rozegrał Anatolij Tymoszczuk – 125 (od 2000 r.). Kolejne miejsca zajmują: Andrij Szewczenko – 111 (w latach 1995-2012) i Oleksandr Szowkowski – 92 (1994-2012). Spośród grających piłkarzy w pierwszej „dziesiątce” plasują się Oleh Husin – 79 (od 2003 r.) i Rusłan Rotan – 65 (od 2003 r.). Najwięcej meczy jako bramkarz rozegrał Oleksandr Szowkowski – 92. Drugie miejsce w tej klasyfikacji zajmuje Andrij Piatow – 35, zaś trzecie Oleh Susłow – 12. Kapitanem reprezentacji Ukrainy najczęściej był Andrij Szewczenko – 56, zaś kolejne miejsca zajmują Oleg Łużny – 39 i Anatolij Tymoszczuk – 32.

Najwięcej bramek dla reprezentacji Ukrainy zdobył niezawodny Andrij Szewczenko – 48, który trafiał niemalże w co drugim swoim meczu w kadrze. Po nim jest jednak w klasyfikacji strzelców – przepaść. Serhiej Rebrow zdobył 15 goli, zaś na trzecim miejscu z 12 golami jest trzech obecnych reprezentantów: Siergiej Nazarenko, Oleh Husiew i Andrij Jarmolenko.

Mecze jako gospodarz i stadiony

Ukraińcy rozegrali 93 mecze jako gospodarz na 10 stadionach w 7 miastach. Odnieśli w nich 46 zwycięstw, 27 remisów, 20 porażek i korzystny bilans bramkowy 148:87 (+61). Prawie 2/3 meczów rozegrali w stolicy kraju, czyli Kijowie, ale 46 meczy rozegrali na Stadionie Olimpijskim, zaś 19 na Stadionie Dynama. Poza tym, reprezentacja grała we Lwowie (Stadion Ukraina – 9 meczy), Charkowie (Stadion Metalista – 6), Doniecku (Donbass Arena – 5 i Stadion Szachtara – 2), Dniepropietrowsku (Stadion Dnipro – 2 i Stadion Meteora – 1), Odessie (Stadion Czernomorca – 2) i Użhorodzie (Stadion Avanhard – 1). Co ciekawe, reprezentacja Ukrainy jeszcze nie rozegrała meczu na nowym stadionie we Lwowie – Arena Lwów, który był najmniejszą areną UEFA Euro 2012.

Ukraina_-_rywal_reprezentacji_Polski_(2)

Stadion Olimpijski w Kijowie przed przebudową.

Źródło: sport.pl.

Ukraina_-_rywal_reprezentacji_Polski_(3)

Stadion Olimpijski w Kijowie – arena UEFA EURO 2012.

Źródło: ekstraklasa.net.

Ukraińskie kluby w czasach ZSRR

Dynamo Kijów dzięki trenerowi Waleremu Łobanowskiemu było zdecydowanie najlepszym klubem, nie tylko Ukrainy, ale także ZSRR. Wygrali rekordową liczbę tytułów mistrzowskich ZSRR – 13, a także 9 Pucharów ZSRR i 3 Superpuchary ZSRR. Co jednak ważniejsze Dynamo Kijów dwukrotnie wygrało Puchar Zdobywców Pucharów (1974/1975 i 1985/1986) i jeden raz Superpuchar Europy (1975). Dynamo dwukrotnie grało także w półfinale Pucharu Europy (1976/1977 i 1986/1987). Dodatkowo, wicemistrzostwo Europy wywalczone w 1988 r. było dziełem przede wszystkim piłkarzy z Kijowa. Łobanowski, który był trenerem zarówno Dynama, jak i reprezentacji ZSRR powołał do kadry 11 piłkarzy, z którym 8 wystąpiło w meczu finałowym. Inne ukraińskie kluby w czasach ZSRR pozostawały w głębokim cieniu Dynama i klubów moskiewskich.

Premier Liha

Ukraińska pierwsza liga piłkarska została zdominowana przez Dynamo Kijów i Szachtar Donieck. Pierwszy z tych klubów wywalczył 13 tytułów mistrzowskich i 8 wicemistrzowskich, co oznacza, że w każdym sezonie kończył rozgrywki na minimum drugim miejscu. Szachtar wywalczył 7 tytułów mistrzowskich i 10 wicemistrzowskich. Jedynym klubem poza wymienioną dwójką, który sięgnął po tytuł najlepszego ukraińskiego klubu jest Tawrija Symferopol, która została w 1992 r. pierwszym piłkarskim mistrzem niepodległej Ukrainy.

Najlepszym strzelcem ligi ukraińskiej (stan w maju 2012 r.) jest Serhiej Rebrow – 123 gole, zaś kolejnymi (reprezentant Uzbekistanu) Maksim Shatskix – 113 i Andrij Worobiej – 105 goli. Andrij Szewczenko z 83 golami zajmuje dopiero 7 miejsce. Najlepszy obcokrajowiec z krajów spoza byłego bloku wschodniego – Brazylijczyk Brandao jest 20. z 65 golami. W tym sezonie w klasyfikacji króla strzelców obcokrajowcy zajmują pierwszych sześć miejsc.

Puchar Ukrainy

Zdobywcami tego trofeum także najczęściej były Dynamo i Szachtar, ale chętniej dzieliły się zwycięstwami z innymi klubami. Dynamo zdobyło Puchar Ukrainy – 9 razy, Szachtar – 8, Czarnomorec Odessa – 2 a Tawrija Symferopol i Worskła Połtawa po 1 razie.

Sukcesy klubów w europejskich pucharach

Dynamo Kijów i Szachtar Donieck to etatowi uczestnicy fazy grupowej Ligi Mistrzów, ewentualnie Ligi Europy. W sezonie 1998/1999 Dynamo Kijów osiągnęło półfinał, a w sezonie 2010/2011 Szachtar odpadł w półfinale. Dodatkowo, Szachtar zdobył Puchar UEFA w sezonie 2008/2009, eliminując w półfinale… Dynamo Kijów!

Kluby ukraińskie nie są anonimowe w Europie, a ich stosunkowo silną pozycję pokazuje fakt, że przez trzy ostatnie edycje Ligi Europy (łącznie z obecną) w fazie grupowej występowały trzy ukraińskie kluby. Są nimi Dynamo Kijów i Metalist Charków, a trzecim (na zmianę) – Karpaty Lwów, Worskła Postawa i Dnipro Dniepropietrowsk. W sezonie 2010/2011 Dynamo Kijów dotarło do ćwierćfinału, a w następnym sezonie ten wynik powtórzył Metalist Charków.

Ukraińcy zagranicą

Niewielu dobrych ukraińskich piłkarzy grało zagranicą. Najbardziej znanym i występującym w najlepszych klubach zagranicznych jest Andrij Szewczenko (AC Milan, Chelsea Londyn), który dwukrotnie został królem strzelców włoskiej Serie „A”, a raz został wybrany najlepszym piłkarzem tej ligi. Anatolij Tymoszczuk występował w Zenicie Sankt Petersburg, a obecnie w Bayernie Monachium. W kilku znanych klubach występowali Andriej Woronin (Bayer Leverkusen, Liverpool, Hertha Berlin, Dynamo Moskwa) i Serhij Rebrow (Tottenham Londyn, Fenerbahce Stambuł, West Ham United, Rubin Kazań). Innymi piłkarzami, którzy występowali za granicą są Andrij Dykań (Spartak Moskwa), Ołeh Łużny (Arsenal Londyn) i Dmytro Czyhrynski (FC Barcelona), choć ten ostatni za długo w Blaurganie nie pograł. Zdecydowanie więcej Polaków gra za granicą i nawet w mocnych klubach, choć w przypadku niektórych „gra” jest określeniem mocno na wyrost.

Najdrożsi w historii

Najdroższym piłkarzem w historii ukraińskiej piłki nożnej pozostaje Andrij Szewczenko, za którego Roman Abramowicz zapłacił w 2006 r. AC Milanowi 30 milionów funtów. Trzy lata później FC Barcelona zapłaciła Szachtarowi Doniec 25 mln euro za Dmytro Czyhrynskiego, ale rok później Szachtar odkupił go za 15 mln euro. W 2009 r. Bayern Monachium kupił Andrija Tymoszczuka z Zenita Sankt Petersburg za 11 mln euro.

Ukraina_-_rywal_reprezentacji_Polski_(4)

Andrij Szewczenko – najlepszy i najdroższy piłkarz w historii niepodległej Ukrainy. Na tym zdjęciu po zdobyciu gola w meczu ze Szwecją podczas UEFA EURO 2012.

Źródło: igol.pl.

Największy talent

W opinii Mariusza Lewandowskiego wyrażonej w sierpniu 2011 r. „największym talentem ukraińskiego futbolu jest zaś skrzydłowy Dynama Kijów Andrij Jarmolenko” (cyt. za „Przegląd Sportowy”). Piłkarzem roku na Ukrainie w dwóch z trzech ostatnich sezonów jest jednak skrzydłowy Dnipro Dniepropietrowsk – Jewhen Konoplanka. Przed UEFA EURO 2012 „Przegląd Sportowy” uznał, że Konoplanka jest „nadzieją reprezentacji Ukrainy”. Po turnieju mistrzowskim „Przegląd” uznał go odkryciem reprezentacji. A Konoplanka potwierdził swoje znaczenie dla reprezentacji, gdy strzelił gola na Wembley i był to jedyny gol Ukraińców w trzech meczach eliminacyjnych do Mistrzostw Świata 2014 w Brazylii.

Wspomniany już Jarmolenko jest rówieśnikiem Konoplanki (rocznik 1989), podobnie zresztą jak obrońca Szachtara Donieck – Jarosław Rakitski, tyle tylko, że Rakitski częściej przebywa w gabinetach lekarzy niż na boisku. Niespełnionymi talentami pozostają natomiast 27-letni obrońca Szachtara Doniec – Dmytro Czehrynski i 28-letni napastnik Dynama Kijów – Artem Miłewski.

Najlepiej zarabiający

Serwis zik.ua podał, że najlepiej zarabiającym piłkarzem w lidze ukraińskiej w 2012 r. był Ołeksandr Alijew (Dnipro) – 2,7 mln dolarów. Tuż za nim z wynagrodzeniem 2,3 mln euro plasują się. Jarosław Rakitski i Dmytro Czehrynski (obaj Szachtar). Kolejni piłkarze zarabiają mniej niż 2 mln dolarów, a dokładniej 1,9 mln dolarów, a są nimi Jewhen Konoplanka (Dnipro) i Marko Dević (Szachatr). Dla porównania najlepiej zarabiający w polskiej lidze – Serb Danijel Ljuboja dostaje w tym sezonie 0,3-0,35 mln euro, zaś w zeszłym ok. 0,5 mln euro.

Naturalizowani reprezentanci Ukrainy

Oleg Błochin, poprzedni trener reprezentacji Ukrainy, podobnie jak Franz Smuda nie widział nic złego w powoływaniu naturalizowanych piłkarzy, dlatego w kadrze Ukrainy grali Serb Marko Dević (obecnie 29 mecz w kadrze), Brazylijczyk Edmar Aparecida (1 mecz) i Ołeksandr Alijew (28 meczów), który urodził się w Chabarowsku przy granicy rosyjsko-chińskiej. Błochin nie wykluczał powołania Papa Gueye, senegalskiego obrońcy Metalista Charków, ale ten nie otrzymał ukraińskiego obywatelstwa. Na korzenie gruzińskie może wskazywać nazwisko Jewhena Chaczeridi, ale oficjalnie brakuje informacji nt. takich korzeni.

Trener

Dotychczas reprezentację Ukrainy prowadziło 14 trenerów, przy czym trzech z nich dwukrotnie (Pawłow, Szabo i Błochin). Najdłużej kadrę prowadził Oleg Błochin – w 58 meczach (w latach 2003-2007 oraz 2011-2012).

Obecny trener Mychajło Formenko nie może liczyć na zbyt duże poparcie ze strony kibiców, po pierwsze dlatego, że nie odniósł żadnych poważnych sukcesów poza mistrzostwem i Pucharem Ukrainy w 1993 r. Po drugie, poprzedni trener Oleg Błochin doprowadził kadrę do historycznego ćwierćfinału mistrzostw świata 2006 a jako piłkarz dwukrotnie zdobył Puchar Zdobywców Pucharów (1975, 1986), Superpuchar Europy (1975), a także Złotą Piłkę w 1975 r. Jest rekordzistą pod względem liczby występów (112) i goli (42) w reprezentacji ZSRR. Po trzecie, Formenko w żaden sposób nie może się mierzyć z legendą Walerego Łobanowskiego, który osiągał sukcesy i w czasach komunizmu i kapitalizmu. Po czwarte wreszcie, wśród poważnych następców Błochina na ławce trenerskiej wymieniano Harry’ego Redknappa i Svena-Gorana Erikssona.

Polacy na Ukrainie i Ukraińcy w Polsce

Ukraińcy grający w Ekstraklasie prezentują co najwyżej średni poziom. Zdecydowanie najbardziej znanym jest Andriej Michalczuk, który w latach 1992-2001 w barwach łódzkiego Widzewa rozegrał 223 mecze ligowe i jest pod tym względem rekordzistą wśród obcjokrajowców. Michalczuk przyjechał jednak do Polski jeszcze przed rozpadem ZSRR, w 1990 r. do Chemika Bydgoszcz. Z Widzewem sięgnął po dwa mistrzostwa Polski i wystąpił w fazie grupowej Ligi Mistrzów. Drugim znanym piłkarzem z Ukrainy w polskiej lidze był Roman Zub, ale nie z powodów sportowych, tylko dlatego, że wiosną 1993 r. rozegrał w barwach Legii 10 meczów i jak się okazało w (co najmniej) jednym był na dopingu!

Jeśli natomiast chodzi o Polaków występujących w klubach Premier Lihi, to sytuacja jest odwrotna. Polaków jest mniej, są lepiej wyselekcjonowani i są wśród nich reprezentanci kraju. Łącznie w lidze ukraińskiej pojawiło się 15 Polaków. Szlak prowadzący na Ukrainę przetarł Mariusz Lewandowski, który w 2001 r. za 1 mln euro trafił z Groclinu Grodzisk Wielkopolski do Szachtara Donieck. Do tego klubu sprowadzony został także Wojciech Kowalewski. W Metaliście Charków występował Seweryn Garncarczyk i Macin Burkhardt, zaś w Arsenale Kijów wspomniany już Gancarczyk i Marcin Kowalczyk. W Karpatach Lwów występował Maciej Nalepa, Jakub Tosik i Radosław Cierzniak (0 występów). W składzie Metalurga Donieck był Marcin Kowalczyk, ale nie rozegrał żadnego ligowego meczu. Do tej pory żaden z Polaków nie reprezentował barw Dynama Kijów.

Kadra na mecz z Polską

W kadrze, którą trener Mychajło Formenko ogłosił na mecz z Polską wśród 24 piłkarzy znajduje się tylko jeden grający poza granicami kraju – Anatolij Tymoszczuk z Bayernu Monachium. Pozostali piłkarze reprezentują Dnipro Dniepropietrowsk (7 piłkarzy), Dynamo Kijów (6), Szachtar Donieck (5), Metalist Charków (2), Metalurg Donieck, Ilczywiec Mariupol i Arsenał Kijów (po 1). Ciekawostką jest powołanie do kadry Serhieja Krawczenki z Dnipro. „30-letni pomocnik dotychczas dziewięciokrotnie zagrał w reprezentacji. Jedynego gola strzelił pięć lat temu w towarzyskim meczu z Polską w Łodzi (1:1)” (cyt. za „Gazeta Wyborcza”).

W przypadku polskiej kadry proporcje są odwrotne. Spośród 26 piłkarzy tylko czterech zostało powołanych z polskiej ligi zaś dwudziestu dwóch z zagranicy. Najwięcej, bo siedmiu piłkarzy gra w Bundeslidze, zaś czterech w Anglii. Jeśli chodzi o kluby, to najwięcej zawodników (3) zostało powołanych z Borussi Dortmund i Legii Warszawa, zaś po dwóch z Bayeru Leverkusen i Tereka Grozny.

Wartość pierwszych jedenastek reprezentacji Ukrainy i Polski zostały oszacowane przez „Magazyn Sportowy” prawie dwa lata temu (w kwietniu 2011 r.) i okazała się korzystna dla Ukraińców – 59,3 mln euro do 38,6 mln euro. Wydaje się jednak, że obecnie proporcje mogłyby zostać odwrócone. Tylko trio z Dortmundu (według transfermarkt.de) kosztuje 55,5 mln euro (Lewandowski 28 mln euro, Błaszczykowski 15 mln euro i Piszczek 12,5 mln euro), zaś piłkarze powołani z Ekstraklasy 5,25 mln euro (Kosecki 1,75 mln euro, Teodorczyk 1,5 mln euro, Wawrzyniak i Łukasik po 1 mln euro). Jeśli chodzi o Ukraińców to największe gwiazdy są wyceniane na następujące kwoty: Jarmolenka 13 mln euro, Rakitski 12 mln euro, Konopalenka 10 mln euro, Czehrynski 5 mln euro i Tymoszczuk 2,5 mln euro.

Bramkarze – kłopoty bogactwa?

Poza Andrijem Dykaniem, wszyscy pozostali liczący się bramkarze ukraińscy występują w lidze ukraińskiej. Zupełnie inaczej niż w przypadku Polaków, którzy grają lub grzeją ławkę rezerwowych w całkiem niezłych klubach zagranicznych.

W kadrze Ukrainy nie było wątpliwości, że pierwszym bramkarzem jest Ołeksander Szowkowski (Dynamo Kjów), a drugim Andrij Dykań (Spartak Moskwa). Pozycja trzeciego wymagała głębszego zastanowienia, ale ostatecznie przypadła zrzucającemu nadwagę Ołeksandrowi Rybce (Szachtar). Tymczasem przed UEFA EURO 2012 wypadli wszyscy wymienieni bramkarze! Dwaj pierwsi z powodu kontuzji, a trzeci został zdyskwalifikowany za niedozwolone środki. Na Euro 2012 pierwszym bramkarzem został ten czwarty, czyli Andrij Piatow (Szachtar) a dwaj pozostali to Ołeksandr Horiainow (Metalist Charków) i Maksym Kowal (Dynamo Kijów). Tymczasem na mecz z Polską, oprócz Piatowa i Horiainowa powołany został jeszcze inny bramkarz – Ruszam Chudrzamow (Ilczywiec Mariupol). A warto dodać, że trzecim bramkarzem na mundialu w Niemczech był jeszcze inny bramkarz – Bogdan Szust (Karpaty Lwów). Czyżby Ukraińców dotknęły kłopoty bogactwa w obsadzie bramki? Chyba nie, bo na dyspozycję Piatowa, zwłaszcza podczas Euro 2012, Ukraińcy narzekają.

Mecze z Polską

W dotychczasowej historii reprezentacja Ukrainy spotkała się z reprezentacją Polski pięciokrotnie. Bilans jest korzystny dla Polaków, którzy dwa wygrali, jeden zremisowali i tylko raz przegrali. Polacy mają także lepszy bilans bramkowy (7:5). Po trzy gole w tych meczach zdobyli Andriej Szewczenko i Emmanuel Olisadebe.

15.07.1998, Kijów (towarzyski) Ukraina – Polska 1:2 (Szewczenko – Trzeciak, Czereszewski).

02.09.2000, Kijów (el. MŚ): Ukraina – Polska 1:3 (Szewczenko – Olisedebe 2, Kałużny).

06.10.2001, Chorzów (el. MŚ): Polska – Ukraina 1:1 (Olisedebe – Szewczenko).

20.08.2008, Lwów (towarzyski): Ukraina – Polska 1:0 (Krawczenko).

04.09.2010, Łódź (towarzyski): Polska – Ukraina 1:1 (Jeleń – Sełezniow).

Podsumowanie

Ukraińcy opierają kadrę na piłkarzach z rodzimej ligi, czemu sprzyja silna liga. I nie ma nawet znaczenia, że liczą się dwa kluby (Dynamo Kijów i Szachtar Donieck), trzy kolejne są tuż za nimi (Dnipro Dniepropietrowsk, Metalist Charków i Metalurg Donieck) a pozostałe dzieli już przepaść. Młodzi, zdolni i utalentowani ukraińscy piłkarze są zatrzymywani w kraju perspektywą gry z naprawdę mocno wyselekcjonowanymi obcokrajowcami, a także szansami na grę w europejskich pucharach. Zupełnie inaczej niż w przypadku polskich piłkarzy, a przykładów na takie twierdzenie jest mnóstwo. Żeby daleko nie szukać wystarczy przytoczyć przykłady z ostatniego okienka transferowego i przenosiny Arkadiusza Milika z Górnika Zabrze do Bayeru Leverkusen (2,6 mln euro) i Rafała Wolskiego z Legii Warszawa do AC Fiorentiny (2,7 mln euro). Z drugiej jednak strony obcokrajowców jest w lidze ukraińskiej na tyle dużo, że pojawiają się głosy domagające wprowadzenia limitów.

 

Źródła: własne, en.wikipedia.org, wikipedia.pl, FIFA.com, 90minut.pl, rp.pl, sport.pl, igol.pl, ekstraklasa.net, transfermarkt.de, zik.ua i ffz.org.ua. M. Heatley, Stadiony piłkarskie Europy, Warszawa 2006, s. 126-127 i 232-233. „Skarb kibica. Mundial 2006” – bezpłatny dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 2 czerwca 2006 r., s. 136-137. P. Wierzbicki, Mierzymy się z Ukrainą, „Magazyn Sportowy” nr 14 (116) – bezpłatny dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 22 kwietnia 2011 r., s. 12-15. M. Dobosz, Mogło być znacznie gorzej, „Przegląd Sportowy” z dnia 1 sierpnia 2011 r., s. 12-13. Oficjalny Program UEFA EURO 2012, s. 106-108. „Euro 2012. Skarb kibica” – bezpłatny dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 6 czerwca 2012 r., s. 158-163. „Podsumowanie Euro 2012. Skarb kibica” – „Magazyn” nr 25 (45) – bezpłatny dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 4 lipca 2012 r., s. 25. JAR, Strzelił gola Polsce, wraca do kadry Ukrainy, „Gazeta Wyborcza” z dnia 13 marca 2013 r., s. 28. P. Wilkowicz, Sierotka Ukraina, internetowe wydanie „Rzeczpospolitej” z dnia 18 marca 2013 r.

środa, 20 lutego 2013
Anglia – rywal reprezentacji Polski

Właściwie nie miałem pisać o reprezentacji Anglii, ale skoro pisałem przed meczami polskiej reprezentacji o rywalach takich jak Meksyk, Portugalia i Andora, to po prostu nie wypadało pominąć Anglików. Tym bardziej, że początki futbolu w Europie związane są właśnie z Wyspami Brytyjskimi a reprezentacja Anglii jest najstarszą (obok Szkocji) piłkarską drużyną narodową. O Anglii pisałem już trochę przed meczem el. MŚ 2014 z Ukrainą – tutaj.

Wprowadzenie

Anglia uchodzi za ojczyznę futbolu, o czym poniżej. Przydomki reprezentacji to „The Three Lions”, czyli „Trzy Lwy”, „Los Pross” i „Synowie Albionu”. Pierwszy przydomek wziął się stąd, że w herbie Angielskiej Federacji Piłki Nożnej, czyli The Football Association (FA) znajdują się właśnie trzy lwy. Drugiego przydomku nie rozszyfrowałem. Trzeci pochodzi od „Albionu”, czyli starodawnej nazwy Wysp Brytyjskich, spotykanej u autorów starożytnych. Wprawdzie popularna była także nazwa „Britannia”, ale nazwa „Albion” zachowała się jako nazwa literacka.

Logo_FA

Herb Angielskiej Federacji Piłki Nożnej.

Źródło: englandfootballblog.com.

Obecnie w Anglii jest zarejestrowanych 42 tys. klubów (najwięcej w Europie i prawdopodobnie na świecie) i 1,5 mln piłkarzy. Więcej piłkarzy zarejestrowano w Niemczech, ale akurat tam rozwinięty jest futbol kobiet i piłkarstwo amatorskie.

Historia

24 października 1857 r. został założony pierwszy angielski (amatorski) klub piłkarski – Sheffield Football Club, który został uznany przez FIFA za najstarszy klub piłkarski na świecie.

W 1863 r. powstała Angielska Federacja Piłki Nożnej (FA). Angielska reprezentacja swój pierwszy mecz rozegrała 5 marca 1870 r. na Kennington Oval, a jej rywalem była Szkocja, a dokładniej drużyna złożona ze Szkotów zamieszkujących Londyn i jego okolice. Z tego też powodu mecz ten nie został uznany za oficjalny. Zakończył się remisem 1:1, a później Anglicy jeszcze cztery razy zagrali z taką „reprezentacją” Szkocji (trzy zwycięstwa i remis). Pierwszy oficjalny mecz Anglia rozegrała ze Szkocją 30 listopada 1872 r. Spotkanie rozegrane w szkockim Patrick zakończyło się bezbramkowym remisem.

Anglicy grali tylko ze Szkotami, aż do 1879 r. gdy zmierzyli się z Walią. Trzecim rywalem Anglii była Irlandia, z którą „Dumni Synowie Albionu” spotkali się w 1882 r. Dwa lata później sparingi tych czterech reprezentacji przyjęły postać sformalizowanych rozgrywek nazwanych British Home Championship. Anglicy dopiero w 1908 r. rozegrali mecze z reprezentacjami spoza Wysp Brytyjskich, a ich rywalami były reprezentacje państw Monarchii Austro-Węgierskiej, czyli Austria, Węgry i Czechy. Trzy lata wcześniej (w 1905 r.) Anglicy przystąpili do FIFA, która powstała rok wcześniej. Do UEFA przystąpili w roku jej powstania, czyli w 1954 r.

Przekonani o swojej wyższości nad innymi reprezentacjami odmówili startu w Mistrzostwach Świata w 1930 (w Urugwaju) i 1934 r. (we Włoszech) Na potwierdzenie swojej wyższości pięć miesięcy po drugich mistrzostwach świata pokonali w meczu sparingowym Mistrzów Świata, czy reprezentację Włoch 3:2. Mecz ten został nazwany „Bitwą na Highbury” z uwagi na jego brutalność. Trzy lata później Anglicy pokonali również wicemistrzów świata, czyli Czechosłowację 5:4.

Najbardziej wstydliwym, a może nawet haniebnym elementem historii angielskiej piłki nożnej okrył się nie przegrany z Węgrami 1:7 mecz sparingowy w Budapeszcie w 1954 r., a mecz rozegrany 14 maja 1938 r. Na prośbę angielskiego ambasadora w Berlinie przed meczem z Niemcami angielscy piłkarze unieśli ręce w hitlerowskim pozdrowieniu w kierunku loży honorowej, w której zasiadali min. Rudolf Hess, Joseph Goebbels i Joachim von Ribbentrop. Anglicy wygrali mecz 6:3, ale w kontekście tego pozdrowienia, wynik nie miał znaczenia. Trzy tygodnie później we Francji rozpoczęły się mistrzostwa świata, w których Anglicy ponownie, wręcz tradycyjnie odmówili startu.

W dniu 26 października 1938 r. Anglicy rozegrali mecz dla uczczenia 75. rocznicy powstania FA. Rywalem reprezentacji Anglii była „Jedenastka FIFA”, w której zagrali piłkarze Włoch, Niemiec, Urugwaju, Francji, Belgii, Węgier i Norwegii. Anglicy wygrali 3:0.

Po zakończeniu II wojny światowej Anglicy wreszcie zdecydowali się przystąpić do Mistrzostw Świata w Brazylii w 1950 r. Wystąpili w nich jako faworyci. Po zwycięstwie nad Chile 2:0 (pierwszy w historii mecz Anglii z reprezentacją spoza Europy), sensacyjnie przegrali z USA 0:1 a następnie z Hiszpanią 0:1 i swój udział zakończyli już na fazie grupowej. W 1960 r. odbyły się pierwsze Mistrzostwa Europy, w których dumni Anglicy odmówili gry.

W dniu 23 października 1963 r. Anglicy rozegrali na Wembley mecz z okazji setnej rocznicy powstania FA. Przeciwnikiem Anglików była drużyna „Reszty Świata”, w składzie której zagrali reprezentanci ZSRR (Lew Jaszyn), Czechosłowacji (m.in. Josef Masopust), Francji (Raymond Kopa), Hiszpanii (Alfredo di Stefano i Francisco Gento), Portugalii (Eusebio), RFN (m.in. Uwe Seler), Węgier (Ferenc Puskas), Szkocji, Jugosławii i Chile. Anglicy wygrali 2:1.

W 1966 r. Anglia była gospodarze mistrzostw świata i zdobyła mistrzostwo. W grupie bezbramkowo zremisowała z Urugwajem, a następnie wygrała z Meksykiem i Francją po 2:0. W ćwierćfinale gospodarze odprawili Argentyńczyków (1:0), w półfinale Portugalczyków (2:1), a w finale Niemców (4:2 po dogrywce). To był zdecydowanie najważniejszy punkt historii angielskiej piłki nożnej.

Pomnik_Mistrzów_Świata_z_1966_r.

Pomnik Mistrzów Świata z 1966 r. położony w pobliżu stadionu West Ham United (Boleyn Ground, dawny Upton Park), odsłonięty w 2003 r.

Bobby Moore (trzyma w rękach Puchar Jacquesa Rimeta), Geoff Hurst, Martin Peters i Ray Wilson świętują wygranie meczu finałowego. Pierwsi trzej reprezentowali barwy West Ham, a Wilson – Evertonu.

Sukcesy

Dwa najważniejsze sukcesy Anglicy osiągnęli wtedy, gdy byli organizatorami wielkiej imprezy – Mistrzostwo Świata w 1966 r. i półfinał Mistrzostw Europy w 1996 r. Poza tym, zdobyli brązowy medal Mistrzostw Europy w 1968 r. i 4. miejsce na Mistrzostwach Świata w 1990 r.

Warto zauważyć, że Anglicy dopiero po wojnie wzięli udział w Mistrzostwach Świata. Spośród kolejnych szesnastu edycji tylko trzykrotnie odpadali w eliminacjach (1974, 1978, 1994), zresztą pierwsze niezakwalifikowanie się do mundialu nastąpiło po pamiętnym meczu na Wembley z Polską. Anglicy aż sześciokrotnie odpadali w ćwierćfinale. Na Mistrzostwach Europy grali 8 razy, ale aż czterokrotnie kończyli swój udział na fazie grupowej. Pięciokrotnie odpadali w eliminacjach.

Anglicy nie mogą pochwalić się żadnym sukcesem na Pucharze Konfederacji, w którym nigdy nie grali. Z uwagi na brak sukcesów na wielkich imprezach nie zakwalifikowali się na żadną z dotychczasowych ośmiu edycji tej imprezy.

Na Igrzyskach Olimpijskich Anglia, a właściwie Wielka Brytania zdobyła trzy złote medale. Anglia nie jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, dlatego razem ze Szkocją, Walią i Irlandią Północną startuje pod flagą Wielkiej Brytanii. Na Igrzyskach w Paryżu w 1900 r. po złoto sięgnęła londyńska drużyna Upton Park FC, zresztą po rozegraniu tylko jednego meczu. Ten sukces został powtórzony przez reprezentację Wielkiej Brytanii w 1908 r. (Londyn) i 1912 r. (Sztokholm). Na kolejnych Igrzyskach w Londynie – w 1948 r. gospodarze zajęli 4. miejsce. Na ostatnich Igrzyskach (także w Londynie), mimo dużych oczekiwań reprezentacja złożona z piłkarzy angielskich i walijskich odpadła już w ćwierćfinale po porażce w rzutach karnych z Koreą Południową. W drużynie prowadzonej przez Stuarta Pearce zagrali m.in. Ryan Giggs, Craig Bellamy, Daniel Sturridge i Tom Cleverly. Trener nie znalazł miejsca w kadrze dla Davida Beckhama, który usilnie zabiegał o start w Igrzyskach.

Ranking FIFA

W rankingu FIFA najwyższe miejsce – 3. Anglicy zajmowali w sierpniu i wrześniu 2012 r. Najniższe – 27. w lutym 1996 r. Od grudnia 2008 r. Anglicy utrzymują się w czołowej „dziesiątce”.

Stadion Narodowy, czyli Wembley

Stadionem Narodowym o ogromnym znaczeniu historycznym jest legendarny Wembley, a dokładniej tzw. „Stary Wembley”. Stadion został oficjalnie otwarty 28 kwietnia 1923 r. przez króla Jerzego V. Tego samego dnia rozegrano na nim finał Pucharu Anglii między Bolton Wanderers i West Ham United, zwany „Pucharem białego konia”. Na tym stadionie rozegrano wszystkie finały Pucharu Anglii do roku 2000 (z wyjątkiem powtórki w 1970 r.). W latach 2001-2006 finał był rozgrywany na Millenium Stadium w Cardiff. Od 1967 r. rozgrywano na nim większość finałów Pucharu Ligi Angielskiej, za wyjątkiem lat budowy „Nowego Wembley”, a w tym czasie finały rozgrywano w Cardiff. „Stare Wembley” było pierwszym stadionem reprezentacji Anglii. Poza tym, oprócz turniejów finałowych Mistrzostw Świata (1966) i Mistrzostw Europy (1996) rozegrano na nim pięć finałów Pucharu Europy (1963, 1968, 1971, 1978, 1992) i dwa Pucharu Zdobywców Pucharów (1965, 1993).

Na „Starym Wembley” rozegrano część konkurencji podczas Igrzysk Olimpijskich w Londynie w 1948 r. (lekkoatletyka, hokej na trawie, piłka nożna, drużynowy konkurs jeździecki w skokach przez przeszkody i pokazowy mecz w lacrosse). Dodatkowo, rozegrano na nim 24 finały indywidualnych mistrzostw świata na żużlu, w tym pierwszy finał w 1936 r. i wszystkie kolejne do 1960 r. Ostatni finał odbył się na „Starym Wembley” w 1981 r. Oczywiście odbyły się na nim także koncerty (m.in. Rolling Stones, Queen, Bon Jovi, Michael Jackson, Madonna). W ostatnim meczu przed przebudową Anglicy przegrali 7 października 2000 r. w eliminacjach Mundialu 2002 z Niemcami 0:1.

Wembley_-_wrzesień_2012

Stadion Wembley – wrzesień 2012 r.

W 2003 r. „Stary Wembley” został wyburzony a na jego miejscu wybudowano tzw. „Nowy Wembley” mogący pomieścić 90 tys. widzów. Wybudowany kosztem 750 milionów funtów jest największym (obok Strahova i Camp Nou) stadionem piłkarskim w Europie. W czasie budowy reprezentacja Anglii grała na różnych stadionach, ale przede wszystkim na Old Trafford w Manchesterze. Pierwszy oficjalny mecz na „Nowym Wembley” został rozegrany 24 marca 2007 r. pomiędzy reprezentacjami U-21 Anglii i Włoch. Na „Nowym Wembley” wszystkie swoje mecze jako gospodarz rozgrywa tutaj reprezentacja Anglii. Tutaj rozgrywane są także mecze finałowe Pucharu Anglii oraz Pucharu Ligi Angielskiej, a także mecze barażowe o awans do Premier League. Na „Nowym Wembley” rozegrano już jeden finał Ligi Mistrzów (2011), a niebawem zostanie rozegrany kolejny (2013) z uwagi na 150. rocznicę FA. W sierpniu 2012 r. na Wembley rozgrywano mecze w ramach Igrzysk Olimpijskich w Londynie. Na „Nowym Wembley” odbywają się także wyścigi samochodowe (Race of Champions), mecze rugby i futbolu amerykańskiego (w 2007 r. mecz w ramach NFL), a także koncerty muzyczne.

Rekordziści

Najwięcej meczów w reprezentacji Anglii rozegrał bramkarz – Peter Shilton. W latach 1970-1990 wystąpił w kadrze 125 razy. Kolejne miejsca zajmują David Beckham – 115 (w latach 1996-2009), Booby Moore – 108 (1962-1973), Bobby Charlton – 106 (1958-1970) i Billy Wright – 105 (1949-1959). Szansę na znalezienie się w pierwszej „piątce” (spośród grających jeszcze piłkarzy) mają Steven Gerrard, Ashley Cole i Frank Lampard.

Jeśli chodzi o liczbę strzelonych bramek to najwięcej dla reprezentacji zdobył Bobby Charlton – 49 (w latach 1958-1970). Tylko jedną bramkę mniej zdobył Gary Lineker – 48 (w latach 1984-1992). Zresztą Lineker jest tym angielskim piłkarzem, który zdobył najwięcej bramek podczas finałów mistrzostw świata. Na turniejach w 1986 i 1990 r. zdobył 10 goli, a na tym pierwszym turnieju został nawet królem strzelców. Trezecie miejsce w klasyfikacji strzelców zajmuje Jimmy Greaves – 44 (1959-1967), a kolejne Michael Owen – 40 (1998-2008) i Wayne Rooney – 32 (od 2003).

Wśród innych znanych piłkarzy można wymienić takich zawodników jak np. Bryan Robson (90 meczów w latach 1980-1991) i Alan Shearer (30 goli w latach 1992-2000). Warto jeszcze zwrócić uwagę na fakt, że angielscy piłkarze bardzo niechętnie przenoszą się do klubów położonych w Europie kontynentalnej, a jeśli już się zdecydują, to z reguły są to nieudane występy.  W Realu Madryt grali Michale Owen, Steve McManaman i Jonathan Wootgate, choć ten ostatni raczej leczył kontuzje niż grał. W Barcelonie błyszczał Gary Linker. Anglicy grali w klubach francuskich – Glenn Hoodle (Monaco), Chris Waddle (Marsylia), Trezor Steven (Marsylia), Joe Cole (Lille), włoskich – Paul Ince (Inter Mediolan) i niemieckich – Kevin Keegan (Hamburger SV) i Owen Hargreaves (Bayern Monachium). Kilku piłkarzy angielskich grało w więcej niż jednym klubie na kontynencie, np. Mark Hateley (Milan, Monaco), Ray Wilkins (Milan, PSG), czy David Beckham (Real Madryt, Milan, PSG).

Warto zauważyć, że w latach 2005-2007 w reprezentacji Anglii osiem występów (bez gola) zaliczył napastnik Andy Johnson, który powołanie do kadry wymusił stwierdzeniem, że w związku z polskimi korzeniami rozważa ubieganie się o polski paszport i grę w polskiej reprezentacji.

Trenerzy reprezentacji Anglii

Anglicy aż do 1946 r. nie mieli trenera. Pierwszym został Walter Winterbottom. Największe sukcesy święcono za czasów Alfa Ramsefa, który prowadził kadrę w latach 1962-1974. Pierwszym zagranicznym trenerem został Szwed Sven-Göran Eriksson, który w latach 2001-2006 osiągnął bilans 40-17-10. Drugim zagranicznym został Fabio Capello, który prowadził reprezentację „Trzech Lwów” w latach 2007-2012 z niezłym bilansem meczów 19-4-4. Obu trenerów łączyło jednak to, że nie osiągnęli żadnych trenerów. Obecnie trenerem jest trzynasty w historii Anglik – Roy Hodgson. Warto zwrócić uwagę, że od 1946 r. reprezentację Anglii (przez ponad 60 lat) prowadziło zaledwie piętnastu trenerów!

Mecze z Polską

Przed październikowym meczem Polska – Anglia obie reprezentacje spotykały się siedemnaście razy. Bilans meczów jest korzystny dla Anglii – 10 zwycięstw, 6 remisów, 1 porażka i bilans bramkowy 27:10. Duża liczba meczów między obydwiema reprezentacji nie wynikała z chęci rozgrywania meczów sparingowych, tylko z tego, że los często kojarzył obie reprezentacje w eliminacjach do dużych imprez. Trudno to sobie wyobrazić, ale obie reprezentacje spotkały się w pięciu kolejnych eliminacjach – MŚ’90, ME’92, MŚ’94, MŚ’98 i ME’2000. Wprawdzie Polska i Anglia nie grały w eliminacjach do Euro 1996, ale tylko dlatego, że Anglia była gospodarzem tej imprezy. Co ciekawe, jak tylko los nie skojarzył obu reprezentacji w eliminacjach (MŚ’2002), to Polska wygrała swoją grupę i w pięknym stylu (jako pierwsza w Europie) awansowała do turnieju finałowego. Poza wymienionymi turniejami obie reprezentacje grały w eliminacjach do MŚ’74 i MŚ’2006. Za drugim razem obie awansowały z dwóch pierwszych miejsce w grupie.

Mecze rozgrywane w Anglii z reguły kończyły się zwycięstwami gospodarzy (8 meczy – 6 zwycięstw, 2 remisy, 0 porażek, bramki: 17:5), zaś w Polsce remisami (8 meczy – 3 zwycięstwa, 4 remisy, 1 porażka, bramki: 7:5). Anglicy jedyną porażkę (0:2) ponieśli 6 czerwca 1973 r. na Stadionie Śląskim w Chorzowie. W tych samym eliminacjach zremisowali na Wembley 17 października 1973 r. 1:1 i po raz pierwszy w historii nie awansowali do turnieju finałowego Mistrzostw Świata.

Warto jeszcze zauważyć, że w meczach Polski i Anglii gole zdobywało wielu piłkarzy. Wszystkie dziesięć goli dla Polski zdobyli inni piłkarze. Anglicy strzelili 27 goli, a strzelców było aż 18 piłkarzy (!!!), a w tym Arkadiusz Głowacki, który strzelił bramkę samobójczą. Jedynymi, którzy strzelili więcej niż jednego gola w tych meczach są (nazywany „katem Polaków”) Gary Lineker (6 goli), Alan Shearer (3 gole) i Paul Scholes (3 gole). Scholes wszystkie trzy gole zdobył w jednym meczu, choć jeden z nich padł po strzale ręką, czego sędzia nie zauważył.

Podsumowanie

W każdym meczu z Polską, Anglia jest faworytem nawet, gdy przechodzi kryzys formy, bądź problemy kadrowe (kontuzje, kartki). Zresztą polscy piłkarze, a także kibice od prawie czterdziestu lat są karmieni sukcesem na Wembley, co stanowi swoiste piękno polskiego piłkarstwa.

 

Źródło: własne, englandfootballblog.com, bleacherreport.com wikipedia.pl, en.wikipedia.org. Różne wydania „Przeglądu Sportowego”.

poniedziałek, 04 lutego 2013
Republika Południowej Afryki (RPA) – rywal Polski

Rywalem reprezentacji Polski w sparingowym meczu w dniu 12 października 2012 r. była reprezentacja RPA, która swoje lata świetności i sukcesów osiągnięte na fali zwalczenia apartheidu, ma już za sobą. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych minionego stulecia popularni Bafana Bafana zdobyli mistrzostwo (1996), wicemistrzostwo (1998) i brązowy medal (2000) mistrzostw Afryki. Do tego dołożyli dwa awanse do mistrzostw świata (1998, 2002). W sierpniu 1996 r. zajmowali najwyższe miejsce w historii w rankingu FIFA – 16., ale już podczas mundialu 2010, gdzie byli gospodarzem – 83. Niższe spośród finalistów mundialu zajmowała tylko Korea Północna.  

Przed mundialem w 2010 r. „Gazeta Wyborcza” precyzyjnie zdiagnozowała sytuację piłki nożnej w RPA – „Dawno minęły już czasy sukcesów drużyny zwanej Bafana Bafana. To kraj będący w piłkarskiej agonii. Dziewiczy entuzjazm, jaki żywiono dla tej dyscypliny tuż po upadku apartheidu na początku lat 90., dawno wymarł (…) Kryzys piłkarski w Południowej Afryce wiąże się z przemianami politycznymi. Nie gra już w piłkę pokolenie zawodników wychowanych w latach 1960-90. Wtedy dla czarnych chłopców piłka była jedynym dostępnym sportem. Wraz z końcem apartheidu mogli pójść do białych szkół i grać w rugby, krykieta, trenować lekką atletykę”.

Historia

Pierwszy mecz Zjednoczone Państwa Afryki rozegrały 2 listopada 1924 r. w Amsterdamie przeciwko Holandii (1:2).

Związek Piłkarski Południowej Afryki (SAFA – South African Football Association) został założonony w 1952 r.  i został jednym ze współzałożycieli (wraz z Sudanem, Egiptem i Etiopią) CAF – Afrykańskiej Konfederacji Piłkarskiej. Pierwsze posiedzenie odbyło się w 1956 r., ale za formalną datę utworzenia uznaje się 1957 r.

Logo_SAFA

Logo South African Football Association ze strony escudosonline.com.

Z uwagi na apartheid RPA nie wzięła udziału w pierwszym historycznym Pucharze Narodów Afryki. Od 1961 r. była zawieszona w FIFA, a od 1976 r. usunięta. W 1962 r. RPA została usunięta także z CAF.

Nowy Związek Piłki Nożnej w RPA został założony w 1991 r. Rok później RPA została przyjęta w struktury FIFA a 7 lipca 1992 r. rozegrała pierwszy oficjalny mecz od 1955 r. (1:0 z Kamerunem).

Starty w Mistrzostwach Świata

Reprezentacja RPA grała do tej pory trzykrotnie w finałach pilkarskich mistrzostw świata. Debiutowała w 1998 r. w meczu z gospodarzem i późniejszym mistrzem świata, czyli Francją, ale przegrała 0:3. Później zremisowała z Danią (1:1) i Arabią Saudyjską (2:2). W 2002 r. drużyna RPA zdobyła 4 punkty, ale przegrała awans z Paragwajem gorszym bilansem bramkowym (5:5 przy 6:6 Paragwaju). Bafana Bafana zremisowali z Paragwajem (2:2), pokonali Słowenię (1:0) i przegrali z Hiszpanią (2:3). Na mundialu w 2010 r. RPA było gospodarzem, ale po raz pierwszy od 1934 r. gospodarz musiał grać w eliminacjach do mundialu, ponieważ były one jednocześnie eliminacjami do Pucharu Narodów Afryki. Bez względu na wynik eliminacji RPA miała zagwarantowany start w mundialu. W eliminacjach Bafana Bafana grali słabo. Dwukrotnie przegrali z Nigerią (0:2, 0:1), dwukrotnie wygrali z najsłabszą w grupie Gwineą Równikową (4:1, 1:0) a z Sierra Leone bezbramkowo zremisowali i przegrali 0:1. Na mundialu RPA zawiodła, bo nie wyszła z grupy, ale styl i okoliczności sprawiły, że zasłużyli na pochwały. Podobnie jak dwanaście lat wcześniej zdobyli tyle samo punktów, co druga drużyna w grupie, ale awans przegrali bilansem bramkowym. Piłkarze RPA zremisowali z Meksykiem (1:1), przegrali z Urugwajem (0:3) i sensacyjnie pokonali Francję (2:1). W eliminacjach do mundialu w Brazylii w 2014 r. RPA rozczarowuje. W czerwcu zremisowali po 1:1 z Etiopią (u siebie) i Botswaną (na wyjeździe).

Starty w Pucharze Narodów Afryki

Jak zostało wspomniane na wstępnie reprezentacja RPA zdobyła mistrzostwo (1996), wicemistrzostwo (1998) i brązowy medal (2000) mistrzostw Afryki. Poza tym startowała jeszcze cztery razy (2002, 2004, 2006, 2008), ale bez sukcesów. Niepowodzeniem (ćwierćfinał) zakończył się także start w tegorocznym mistrzostwach, których gospodarzem było RPA a mecz w Warszawie z reprezentacją Polski był elementem przygotowań do tej imprezy.

Puchar Konfederacji 2009

RPA rok przed mundialem zorganizowało Turniej o Puchar Konfederacji FIFA, w którym zajęła 4. miejsce. W łatwej grupie raczej nie zachwycili – 0:0 z Irakiem, 2:0 z Nową Zelandią i 0:2 z mistrzem Europy – Hiszpanią. Później walczyli jednak jak równy z równym w półfinale z Brazylią (0:1) i w meczu o 3. miejsce z Hiszpanią (2:3 pod dogrywce).

Piłkarze

Niewielu piłkarzy z RPA grało w Europie. Tylko kilku z nich może pochwalić się grą w znanych europejskich klubach, a jeszcze mniej może powiedzieć, że zrobiło europejską karierę. Wśród znanych piłkarzy Bafana Bafana należy wymienić następujących: Benny McCarthy (Ajax, Celta, Porto, Blackburn, West Ham), Shaun Bartlett (FC Zurich, Charlton), Quinton Fortune (Mallorca, Atletico Madryt, Manchester United), Lucas Redebe (Leeds), Pierre Issa (Olympique Marsylia), Hans Vonk (Ajax, Waalwijk), Mark Fish (Lazio, Bolton, Charlton), Bernard Parker (Crvena, Twente), Nasief Morris (Aris Saloniki, Panathinaikos) i Steven Pienaar (Ajax, Borussia Dortmund, Everton i Tottenham).

Najwięcej meczów w kadrze rozegrał: Aaron Mokoena –107, anastępni w tej klasyfikacji to Benedict McCarthy – 80 i Siyabonga Nomvethe – 79. Najwiecej goli zdobył McCarthy – 32, niewiele mniej Shaun Bartlett –29, atrzeci w klasyfikacji strzelców Katlego Mphela – 22.

Trener

Obecnym trenerem jest Gordon Igesund, który przed meczem z Polską nie ukrywał, że nie wiem po co ten mecz jest rozgrywany i więcej pożytku miałby ze sparingów rozgrywanych w Afryce w ramach przygotowań do Pucharu Narodów Afryki 2013. „Argumentował, że cztery dni po meczu w Warszawie jego zespół gra z Kenią w Nairobi. Twierdził też, że lepiej się zmierzyć ze słabszym rywalem, by drużyna nabrała pewności siebie. W RPA odwoływanie sparingów w ostatniej chwili to nie pierwszyzna, trzy lata temu Parreira odmówił wyjazdu do Chile. Działacze musieli wtedy zapłacić karę federacji z Ameryki Południowej.” (cyt. za sport.pl).

Pitso Mosimane bezpośredni poprzednik Igesunda na stanowisku selekcjonera reprezentacji RPA zaliczył katastrofę jakich mało – „nakazał piłkarzom, by w meczu z Sierra Leone - ostatnim meczu eliminacji Pucharu Narodów Afryki (PNA) - starali się o remis, bo według niego dawał on awans. Zawodnicy zadanie wykonali, spotkanie zakończyło się bezbramkowo. Drużyna świętowała (…) Później okazało się, że przy równej liczbie punktów decyduje nie bilans bramkowy (jak myślała RPA), ale bilans meczów bezpośrednich. A w takim wypadku na PNA awansował Niger.” (cyt. za sport.pl). Zwolniono go dopiero w czerwcu 2012 r. po remisie z Etiopią w ramach eliminacji do mundialu w Brazylii.

Poprzedni trener – Brazylijczyk Carlos Alberto Parreira, który prowadził RPA na mundialu, na którym byli gospodarzem, został rekordzistą pod względem mistrzostw świata na których wystąpił jako trener. Wyrównał także rekord Bory Milutinovica, który prowadził 5 różnych reprezentacji na mundialach. Parreira dwa razy prowadził Brazylię (1994 i 2006), Kuwejt (1982), Zjednoczone Emiraty Arabskie (1990) i Arabię Saudyjską (1998). Dodatkowo, w 1970 r. był masażystą Brazyli na mundialu!

Mecze z Polską

Wcześniej obie reprezentacje spotkały się tylko jeden raz. W dniu 6 czerwca 2009 r. w Johannesburgu RPA pokonała Polskę 1:0 po golu Fanteniego.

 

Źródła: własne, sport.pl, fifa.com, rsssf.com, wikipedia.pl i escudosonline.com.

Źródła pisane: (1) Sport.pl. Skarb na Mundial – bezpłatny dodatek do „Gazety Wyborczej” z dnia 10 czerwca 2010 r., s. 2. (2) RPA 2010. Mistrzostwa Świata w piłce nożnej – bezpłatny dodatek do „Przeglądu Sportowego” z dnia 11 czerwca 2010 r.

 
1 , 2
| < Sierpień 2017 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
Tagi